‘बांगलादेश निवडणूक रद्द व्हावी, युनूस यांनी राजीनामा द्यावा’: शेख हसीना

फाईल फोटो: शेख हसीना.

नवी दिल्ली: बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांनी गुरुवारी झालेल्या निवडणुका रद्द करण्याचे आवाहन केले आणि या संपूर्ण प्रक्रियेला मुख्य सल्लागार मुहम्मद युनूस यांनी घडवलेले ‘नाट्य’ व ‘असंवैधानिक ढोंग’ असल्याचे म्हटले आहे. “बेकायदेशीर आणि असंवैधानिक मार्गांनी सत्ता मिळवणाऱ्या युनूस यांनी आयोजित केलेली आजची तथाकथित निवडणूक ही मुळात एक नियोजित नाट्य होते. लोकांच्या मतदान अधिकारांना, लोकशाही मूल्यांना आणि संविधानाच्या भावनेला दुर्लक्षित करून, अवामी लीगशिवाय आणि मतदारांशिवाय एक फसवी निवडणूक आयोजित करण्यात आली होती,” असे हसीना यांनी गुरुवारी संध्याकाळी उशिरा जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे.

त्या पुढे म्हणाल्या: “या परिस्थितीत, आम्ही ही मतदारहीन, बेकायदेशीर आणि असंवैधानिक निवडणूक रद्द करण्याची मागणी करतो. युनूस यांनी राजीनामा द्यावा, खोटे खटले मागे घ्यावेत आणि सर्व राजकीय कैद्यांची तसेच शिक्षक, पत्रकार, बुद्धिजीवी आणि व्यावसायिकांची सुटका करावी. अवामी लीगच्या हालचालींवर लादलेले निर्बंध रद्द करावेत; आणि तटस्थ काळजीवाहू सरकारअंतर्गत मुक्त, निष्पक्ष आणि समावेशक निवडणूक व्हावी.”

हसीना यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष अवामी लीगला निवडणुकीत भाग घेण्याची परवानगी देण्यात आलेली नाही. ऑगस्ट 2024 मध्ये विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखालील निदर्शनानंतर हसीना यांना पदच्युत करण्यात आले. आधी ‘कोटा विरोधी’ आंदोलन सुरू झाले आणि त्यानंतर अवामी लीगच्या नेतृत्वाखालील प्रशासनाला हटवण्यात आले. 2009 ते 2024 दरम्यान सलग 15 वर्षे हसीना सत्तेत होत्या. 5 ऑगस्ट 2024 रोजी हसीना ढाका सोडून भारतात पळून आल्या. हा मुद्दा दोन्ही देशांमधील तणावाचा मुद्दा राहिला आहे. हसीना यांना 2025 मध्ये आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरण – बांगलादेशने मानवतेविरुद्ध गुन्हे केल्याच्या आरोपाखाली मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली. “11 फेब्रुवारीच्या संध्याकाळपासून, मतदान केंद्रे ताब्यात घेणे, गोळीबार करणे, मते खरेदी करण्यासाठी पैशाचा व्यापक वापर करणे, मतपत्रिकांवर शिक्कामोर्तब करणे आणि निकाल पत्रकांवर एजंटांच्या स्वाक्षऱ्या घेणे यातून या सगळ्याची सुरुवात झाली. 12 फेब्रुवारीच्या सकाळपासून, देशभरातील बहुतेक मतदान केंद्रांवर मतदानाचे प्रमाण अत्यंत कमी होते. राजधानी आणि देशाच्या इतर भागांमधील अनेक मतदानकेंद्रे पूर्णपणे रिकामी होती,” हसीना म्हणाल्या.

बांगलादेश निवडणूक आयोगाच्या ताज्या अपडेटनुसार 42 हजारहून अधिक मतदान केंद्रांपैकी सुमारे 36 हजार मतदान केंद्रांवरून मिळालेल्या अहवालानुसार, सकाळी साडेसात ते दुपारी 2 वाजेपर्यंत मतदानाचे प्रमाण 47.91 टक्के होते. “निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, सकाळी 11 वाजेपर्यंत (साडेतीन तासांच्या आत) मतदानाची टक्केवारी फक्त 14.96% होती. मतदानाच्या शिखरावर असलेल्या काळात ही कमी सहभागाची टक्केवारी हे सिद्ध करते, की जनतेने या निवडणुकीवर बहिष्कार टाकला आणि ती नाकारली.” असे हसीना म्हणाल्या. मतदानाचा दिवस बऱ्यापैकी शांततेत पार पडला. “गेल्या काही दिवसांत अवामी लीगचे मतदार, समर्थक, हितचिंतक आणि अल्पसंख्याक समुदायांना जबरदस्तीने मतदान केंद्रांवर नेण्याच्या प्रयत्नात सतत हल्ले, अटक, धमकी आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अशी निरीक्षणे समोर आली आहेत, की मतदार यादीतील मतदारांची संख्या – विशेषतः ढाकामध्ये – असामान्यपणे वाढली आहे, जी अत्यंत संशयास्पद आणि अविश्वसनीय आहे.” असेही हसीना म्हणाल्या. 350 जागांच्या बांगलादेश संसदेच्या निवडणुका सकाळी साडेसात वाजता सुरू झाल्या आणि मतदान स्थानिक वेळेनुसार सायंकाळी साडेचार वाजता संपले. बांगलादेशी कायद्यानुसार, 300 जागा थेट मतदारांद्वारे निवडल्या जातात, तर 50 जागा महिलांसाठी राखीव आहेत.

या शतकातील बांगलादेशमधील ही पहिली मोठी निवडणूक आहे, ज्यामध्ये अवामी लीगचा समावेश नाही. 1971 च्या मुक्ती युद्धादरम्यान अवामी लीगने देशाला स्वातंत्र्य मिळवून दिले आणि हा पक्ष पाच दशकांहून अधिक काळ बांगलादेशी राजकारणाचा एक मजबूत आधारस्तंभ राहिला आहे. सुमारे 175 दशलक्ष लोकसंख्येपैकी एकूण 127 दशलक्ष लोक मतदान करण्यास पात्र आहेत. तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) आणि काही विद्यार्थी नेत्यांनी स्थापन केलेल्या जमात-ए-इस्लामी आणि नॅशनल सिटीझन्स पार्टी (एनसीपी) यांच्या नेतृत्वाखालील 11 पक्षीय युतीमध्ये निवडणूक लढवण्यात आली आहे, असा आरोप जमात-ए-इस्लामीमधील एक नेते शफीकुर रहमान यांनी केला आहे. मतदान केंद्रे ताब्यात घेण्याचे प्रयत्न सुरू असताना अनेक बनावट मतपत्रिका टाकण्यात आल्या आहेत, असेही त्यांनी म्हटले आहे.