नवी दिल्ली: नवी दिल्ली आणि मर्कोसुर गटामधील व्यापार करार दृढ करण्यासाठी भारत आणि ब्राझीलने गुरुवारी एक संयुक्त घोषणापत्र जारी केले. याचे उद्दिष्ट लॉन्च झाल्यानंतर एका वर्षाच्या आत वाटाघाटी पूर्ण करणे आहे. “मी ब्राझीलसोबत प्राधान्य व्यापार कराराचा विस्तार करण्यावर चर्चा केली, जेणेकरून भविष्यात आपण [भारत] दक्षिण अमेरिकन बाजारपेठेत अधिक प्रवेश करू शकू,” असे भारताचे वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांनी गुरुवारी भारत-ब्राझील व्यवसाय संवादानंतर माध्यमांशी बोलताना सांगितले.
गोयल यांनी ब्राझीलचे उपाध्यक्ष गेराल्डो अल्कमिन यांची भेट घेतली, जे विकास, उद्योग, व्यापार आणि सेवा मंत्रीदेखील आहेत. अल्कमिन 15 ऑक्टोबर ते 17 ऑक्टोबर या तीन दिवसांच्या दौऱ्यासाठी भारतात आहेत, कारण नवी दिल्ली आणि ब्राझीलिया त्यांचे धोरणात्मक संबंध वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. “जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी मोठी अर्थव्यवस्था आपल्या [भारताच्या] जागतिक भागीदारीला आकार देण्यास मदत करत आहे. तरुण प्रतिभा आणि कौशल्य, प्रचंड ग्राहकांची मागणी आणि विकसित भारत 2047 प्रत्यक्षात आणण्यासाठी उत्कटतेने काम करणारे 140 कोटी भारतीय गुंतवणूक आकर्षित करत आहेत,” असे गोयल पुढे म्हणाले.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे ब्राझीलचे अध्यक्ष लूला यांच्याशी गंभीर मतभेद आहेत. त्यांनी दावा केला आहे, की गंभीर कायदेशीर आरोपांना तोंड देत असलेले ब्राझीलचे माजी अध्यक्ष जैर बोल्सोनारो यांना अन्याय्यपणे लक्ष्य केले जात आहे. बोल्सोनारो आणि ट्रम्प यांचे व्हाईट हाऊसमधील पहिल्या कार्यकाळात चांगले संबंध होते. वॉशिंग्टन डी.सी. आणि ब्राझिलियामधील संबंध बिघडत असताना, लुला यांनी ब्राझीलचे इतर देशांशी असलेले संबंध अधिक दृढ आणि वैविध्यपूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला आहे. नवी दिल्लीने रशियन तेल खरेदी सुरू ठेवल्याचा उल्लेख करून ट्रम्प यांनी भारतावरही असेच शुल्क लादले आहे. भारत आणि ब्राझील दोघेही ब्रिक्स+ चे सदस्य आहेत, ज्या गटावर ट्रम्प यांनी अमेरिकाविरोधी असल्याचा आरोप केला आहे. भारत 2026 मध्ये ब्राझीलकडून ब्रिक्स+ चे अध्यक्षपद स्वीकारेल, जे सध्या 10 सदस्यीय संघटनेचे नेतृत्व करते.
“गोयल आणि अल्कमिन यांनी प्राधान्य व्यापार कराराचा विस्तार लक्षणीय असावा, ज्याचा उद्देश द्विपक्षीय व्यापाराचा महत्त्वपूर्ण वाटा टॅरिफ प्राधान्यांमधून फायदा व्हावा; कराराच्या विस्तारात व्यापार आणि आर्थिक भागीदारीशी संबंधित टॅरिफ आणि नॉन-टॅरिफ दोन्ही मुद्दे समाविष्ट असले पाहिजेत, यावर सहमती दर्शवली” असे गुरुवारी संयुक्त जाहीरनाम्यात म्हटले आहे. त्यात पुढे म्हटले आहे: “या उपक्रमातील पुढील पायरी म्हणजे पक्षांमध्ये तांत्रिक संवाद स्थापित करणे, ज्यामध्ये विस्ताराची व्याप्ती निश्चित करण्यासाठी पीटीएच्या कलम 23 अंतर्गत तयार केलेल्या संयुक्त प्रशासन समितीची बैठक लवकरात लवकर परस्पर सोयीस्कर तारखेला आयोजित करणे समाविष्ट आहे; वाटाघाटी सुरू झाल्यापासून एक वर्षाच्या आत वाटाघाटी पूर्ण करण्याचा प्रयत्न पक्षांनी करावा.”
मर्कोसुर हा 1991 मध्ये स्थापन झालेला दक्षिण अमेरिकन व्यापारी गट आहे आणि त्यात अर्जेंटिना, ब्राझील, बोलिव्हिया, पॅराग्वे आणि उरुग्वे असे पाच पूर्णवेळ सदस्य आहेत. भारत आणि मर्कोसुर यांनी जानेवारी 2004 मध्ये पीटीएवर स्वाक्षरी केली, ज्यामध्ये मर्यादित माल निर्यातीसाठी परस्पर शुल्क यंत्रणेवर लक्ष केंद्रित केले गेले, ज्याचा उद्देश नंतरच्या तारखेला मोठ्या मुक्त व्यापार करारावर वाटाघाटी करणे होता. जून 2009 मध्ये पीटीए अंमलात आला. तथापि, कराराचा आणखी विस्तार अद्याप झालेला नाही. अलिकडच्या काही महिन्यांत भारत अनेक मुक्त व्यापार करारांवर वाटाघाटी करण्याचा आणि स्वाक्षरी करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
मार्च 2024 मध्ये, भारताने युरोपियन फ्री ट्रेड असोसिएशन (EFTA) देशांसोबत मुक्त व्यापार करारावर स्वाक्षरी केली ज्यामध्ये नॉर्वे, आइसलँड, स्वित्झर्लंड आणि लिकटेंस्टाईन यांचा समावेश होता. या वर्षाच्या सुरुवातीला भारताने एफटीएसाठी यूकेसोबत वाटाघाटी पूर्ण केल्या. सध्या भारत अमेरिकेसोबत द्विपक्षीय व्यापार करारासाठी वाटाघाटी करत आहे आणि पुढील वर्षाच्या सुरुवातीला युरोपियन युनियन (EU) सोबत एफटीएसाठी वाटाघाटी पूर्ण करेल अशी अपेक्षा आहे. भारत सध्या चिली, ओमान, युरेशियन इकॉनॉमिक युनियन (EAEU) आणि ऑस्ट्रेलियासह व्यापार करारांवर वाटाघाटी करत असलेल्या इतर देश आणि संघटनांमध्ये हे समाविष्ट आहे.
Recent Comments