नवी दिल्ली: विद्यार्थी नेता आणि अपक्ष राजकारणी शरीफ उस्मान हादी यांच्या मृत्यूनंतर गुरुवारी ढाका आणि बांगलादेशच्या इतर भागांमध्ये हिंसाचार उसळला. मुखवटा घातलेल्या हल्लेखोरांनी त्यांच्यावर गोळीबार केल्याच्या एका आठवड्यानंतर हादी यांचा मृत्यू झाला होता. ‘द डेली स्टार’ आणि ‘प्रथम आलो’ या प्रमुख माध्यम संस्थांच्या कार्यालयांना आग लावण्यात आली, तसेच आंदोलकांनी भारतीय राजनैतिक दूतावासांच्या दिशेने मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला आणि पूर्वी सत्तेवर असलेल्या अवामी लीग पक्षाशी संबंधित मालमत्तांवरही हल्ले केले. दरम्यान, बीबीसी बांगलाच्या पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गुरुवारी रात्री मैमनसिंगच्या भालुका उपजिल्ह्यात ईशनिंदेच्या आरोपावरून जमावाने हिंदू समाजातील एका व्यक्तीला मारहाण करून ठार केले.
हादी यांचा गुरुवारी सिंगापूरमधील रुग्णालयात उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. गेल्या आठवड्यापासून हा हल्ला बांगलादेशमध्ये एक मोठा राजकीय आणि राजनैतिक तणावाचा मुद्दा बनला होता, आणि त्यांचे हल्लेखोर भारतात पळून गेल्याच्या निराधार वृत्तांनंतर भारतविरोधी भावना वाढल्या होत्या. राजशाहीमध्ये, आंदोलकांनी भारतीय प्रादेशिक राजनैतिक अधिकाऱ्याच्या कार्यालयाकडे जाण्याचा प्रयत्न केला, परंतु पोलिसांनी त्यांना रोखले. अनेक सोशल मीडिया व्हिडिओंमध्ये भारतीय सहाय्यक उच्चायुक्तालयाच्या कार्यालयाजवळ दगडफेकीच्या घटना दिसून आल्या. या कार्यालयाला दिवसासाठी कामकाज बंद करावे लागले, तसेच दोन व्हिसा केंद्रांमधील सेवाही थांबवण्यात आल्या. शाहबागमध्ये, आंदोलकांनी शाहबाग पोलीस ठाण्याभोवती मोर्चा काढला आणि “तू कोण, मी कोण? हादी, हादी,” “दिल्ली की ढाका? ढाका, ढाका,” आणि “भारतीय दूतावासाला घेराव घाला” अशा घोषणा दिल्या. बुधवारीही, शेकडो आंदोलकांनी ढाक्यातील भारतीय राजनैतिक परिसराबाहेर, ज्यात भारताच्या उप उच्चायुक्तांच्या निवासस्थानाचाही समावेश होता, तेथे जमण्याचा प्रयत्न केला होता. जमावाला पांगवण्यासाठी पोलिसांना अश्रुधुराचा वापर करावा लागला.
गेल्या वर्षीच्या आंदोलनाचे नेतृत्व करणाऱ्या ‘स्टुडंट्स अगेन्स्ट डिस्क्रिमिनेशन’ (SAD) या संघटनेची प्रमुख शाखा असलेल्या ‘नॅशनल सिटिझन पार्टी’चे सदस्य या निदर्शनांमध्ये सामील झाले. त्यांनी भारतविरोधी घोषणा दिल्या आणि हादी यांच्यावर गोळीबार करणारे हल्लेखोर भारतात पळून गेल्याचा आरोप केला. आंदोलकांनी मुहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखालील हंगामी सरकारला ‘जोपर्यंत संशयितांना परत केले जात नाही, तोपर्यंत भारतीय उच्चायुक्तालय बंद ठेवण्याची’ विनंती केली. “जोपर्यंत भारत हादी भाईच्या मारेकऱ्यांना आमच्या स्वाधीन करत नाही, तोपर्यंत बांगलादेशमधील भारतीय उच्चायुक्तालय बंद राहील. आता किंवा कधीच नाही, आम्ही युद्धात आहोत,” असे एनसीपी नेते सर्जिस आलम यांनी म्हटले आहे. बांगलादेशचे संस्थापक अध्यक्ष आणि पदच्युत पंतप्रधान शेख हसीना यांचे वडील शेख मुजीबुर रहमान यांचे धनमंडी-32 येथील घर, जे यापूर्वी दोनदा उद्ध्वस्त झाले होते, त्याची पुन्हा तोडफोड करून आग लावण्यात आली. अवामी लीगच्या कार्यालयालाही आग लावण्यात आली.
‘भारतीय वर्चस्वाविरुद्ध संघर्ष’
बांगलादेशचे हंगामी नेते युनूस यांनी हादी यांच्या मृत्यूचे वर्णन ‘देशासाठी कधीही भरून न येणारे नुकसान’ असे केले आणि राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर केला. गुरुवारी रात्री देशाला संबोधित करताना युनूस म्हणाले की, सर्व सरकारी, निम-सरकारी आणि स्वायत्त संस्था, शैक्षणिक संस्था, सरकारी आणि खाजगी इमारती, तसेच परदेशातील बांगलादेश दूतावासांमध्ये राष्ट्रीय ध्वज अर्ध्यावर फडकवला जाईल. त्यांनी ढाक्यातील मशिदींमध्ये विशेष प्रार्थनांची घोषणाही केली. हादी हे ‘इन्किलाब मंच’ नावाच्या संघटनेचे प्रवक्ते आणि जुलै 2024 च्या आंदोलनातील प्रमुख सदस्यांपैकी एक होते. देशात निवडणुकीच्या तारखा जाहीर झाल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी, 12 डिसेंबर रोजी त्यांच्यावर गोळीबार झाला होता. डोक्याला गोळी लागल्याने त्यांची प्रकृती गंभीर होती आणि नंतर पुढील उपचारांसाठी त्यांना सिंगापूरला एअरलिफ्ट करण्यात आले. गुरुवारी बंगाली भाषेत लिहिलेल्या एका फेसबुक पोस्टमध्ये, इन्किलाब मंचने त्यांच्या मृत्यूची घोषणा केली आणि याला ‘भारतीय वर्चस्वाविरुद्धचा संघर्ष’ म्हटले. “भारतीय वर्चस्वाविरुद्धच्या संघर्षात, अल्लाहने महान क्रांतिकारक उस्मान हादी यांना शहीद म्हणून स्वीकारले आहे,” असे त्यात म्हटले होते.
नंतर, रात्रभर हिंसाचार सुरू राहिल्यानंतर, पहाटे सुमारे साडेचार वाजता संघटनेच्या फेसबुक पेजवर पोस्ट केलेल्या दुसऱ्या संदेशात म्हटले होते, “ज्यांनी उस्मान हादी यांची हत्या केली, त्यांच्या हातात देश सोपवू नका. तोडफोड आणि जाळपोळीद्वारे, ते मूलतः बांगलादेशला एक अकार्यक्षम राष्ट्र बनवू इच्छित आहेत. ते या देशाचे स्वातंत्र्य आणि सार्वभौमत्व धोक्यात आणू इच्छित आहेत. तुम्हाला हे समजून घेणे आवश्यक आहे की 32 आणि 36 या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत.” येथे, ’32’ म्हणजे धनमंडी-32, मुजीबुर रहमान यांचे निवासस्थान आणि ’36’ म्हणजे जुलै महिन्यातील उठाव.
एनसीपीचे सदस्य नाहिद इस्लाम आणि हसनात अब्दुल्ला यांनीही गेल्या आठवड्यात इन्किलाब मंचने आयोजित केलेल्या निषेध रॅलींमध्ये भारताच्या विरोधात अनेक चिथावणीखोर विधाने केली होती. त्यांनी भारताच्या ‘सेव्हन सिस्टर्स’ना (ईशान्येकडील सात राज्यांना) वेगळे पाडण्याची आणि ईशान्येकडील ‘अतिरेक्यांना’ आश्रय देण्याची धमकी दिली होती. दरम्यान, ढाका न्यायालयाने सिबिओन दिउ आणि संजय चिसिम यांना प्रत्येकी तीन दिवसांची पोलीस कोठडी सुनावली आहे. त्यांनी हादीवरील हल्ल्यातील मुख्य आरोपी फैसल करीम मसूद याला भारतात पळून जाण्यास मदत केल्याचा आरोप आहे, असे ‘डेली स्टार’ने वृत्त दिले आहे. दोघांना न्यायालयात हजर केल्यानंतर तपास अधिकारी फैसल अहमद यांनी सात दिवसांची कोठडी मागितली होती, परंतु न्यायालयाने तीन दिवसांची कोठडी मंजूर केली. रिमांड अर्जात, गुप्तचर विभागाच्या अधिकाऱ्याने सांगितले की, गोपनीय सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आरोपी, ज्यांची नावे नमूद आहेत आणि ज्यांची नावे नाहीत, ते मयमनसिंहमधील हालुआघाट सीमेवरून भारतात पळून गेले आहेत. त्यांनी हे देखील नमूद केले की सिबिओन दिउ हा बांगलादेशच्या माजी आवामी लीगचे खासदार ज्वेल आरेंग यांचा पुतण्या आहे.
या अहवालानुसार, आतापर्यंत रॅपिड ॲक्शन बटालियन, पोलीस आणि बॉर्डर गार्ड बांगलादेशने या घटनेच्या संबंधात, हल्ल्यात आणि पळून जाण्यात सामील असलेल्या लोकांसह, 20 जणांना ताब्यात घेतले आहे किंवा अटक केली आहे.
Recent Comments