हरियाणा सरकारकडून डीजीपी शत्रुजीत सिंग कपूर पदच्युत

फाईल फोटो : शत्रुजित सिंग कपूर.

गुरुग्राम: हरियाणा सरकारने रविवार संध्याकाळी उशिरा आयपीएस अधिकारी शत्रुजीत सिंग कपूर यांना पोलीस महासंचालक (डीजीपी) पदाच्या जबाबदारीतून मुक्त केले. एका सहकारी आयपीएस अधिकाऱ्याच्या आत्महत्येच्या संदर्भात त्यांच्यावर लावण्यात आलेल्या आरोपांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. हरियाणाच्या गृहविभागाने 14 डिसेंबर रोजी एक आदेश जारी करून कपूर यांना पंचकुला येथील हरियाणा पोलीस गृहनिर्माण महामंडळाच्या अध्यक्षपदाचा कार्यभार सांभाळत राहण्याचे निर्देश दिले आहेत. हे पद ते डीजीपी पदाच्या जबाबदारीसोबतच आधीपासूनच सांभाळत होते.

गृहविभागाच्या अतिरिक्त मुख्य सचिव डॉ. सुमिता मिश्रा यांनी स्वाक्षरी केलेल्या या आदेशानुसार, त्यांच्या पोलीस दलातील जबाबदाऱ्या 1992 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी ओम प्रकाश सिंग यांच्याकडे हस्तांतरित करण्यात आल्या आहेत. सिंग यांची मधुबन येथील संयुक्त संचालक/एफएसएल या सध्याच्या पदासोबतच प्रभारी पोलीस महासंचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. यापूर्वी, 14 ऑक्टोबर रोजी, आयपीएस अधिकारी वाय. पूरन कुमार यांच्या आत्महत्येप्रकरणी कपूर आणि इतरांविरुद्ध एफआयआर दाखल झाल्यानंतर आणि मृत अधिकाऱ्याने लिहिलेल्या अंतिम चिठ्ठीत नमूद केलेल्या लोकांवर कारवाई होईपर्यंत कुमार यांच्या कुटुंबीयांनी शवविच्छेदनास परवानगी देण्यास नकार दिल्यानंतर, कपूर यांना रजेवर पाठवण्यात आले होते. त्यावेळी सिंग यांची प्रभारी डीजीपी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. शत्रुजीत सिंग कपूर यांची दोन महिन्यांची रजा शनिवारी संपल्याने, ते सोमवारी हरियाणा पोलीस गृहनिर्माण महामंडळाचे अध्यक्ष म्हणून रुजू होण्याची शक्यता आहे. 1990 च्या बॅचच्या या आयपीएस अधिकाऱ्याच्या सेवानिवृत्तीला अजून सुमारे दहा महिने बाकी आहेत आणि सामान्यतः ते आपल्या पदावर कायम राहिले असते. परंतु वाय. पूरन कुमार आत्महत्या प्रकरणाशी संबंधित परिस्थितीमुळे राज्य सरकारला हा बदल करण्यास प्रवृत्त केल्याचे दिसते. कपूर यांना पदावरून दूर करण्याचा हा निर्णय राज्य सरकारला नवीन डीजीपीची नियुक्ती करण्याच्या प्रयत्नांमध्ये आलेल्या प्रशासकीय अडथळ्यानंतर घेण्यात आला आहे.

हरियाणाने यापूर्वी नवीन पोलीस प्रमुखाच्या निवडीसाठी केंद्रीय लोकसेवा आयोगाकडे (यूपीएससी) एक प्रस्ताव पाठवला होता, परंतु आयोगाने तो एका स्पष्ट निरीक्षणासह परत पाठवला: असे प्रस्ताव केवळ राज्यात पद रिक्त होण्याची शक्यता असतानाच सादर केले पाहिजेत. सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार नवीन पोलीस महासंचालकांच्या निवडीच्या प्रक्रियेचा भाग म्हणून, हरियाणाने 1990 ते 1993 च्या आयपीएस तुकडीतील पाच अधिकाऱ्यांचे एक पॅनेल तयार केले होते: कपूर, संजीव कुमार जैन (1991 तुकडी), अजय कुमार सिंघल (1992 तुकडी), आलोक मित्तल आणि अर्शिंदर सिंग चावला (दोघेही 1993 तुकडीचे) आणि ते यूपीएससीकडे पाठवले होते.

कार्यकारी पोलीस महासंचालक ओम प्रकाश सिंग 31 डिसेंबर रोजी निवृत्त होणार असल्याने, राज्य सरकारसमोर एक कायदेशीर रिक्त जागा निर्माण होणार आहे, ज्यामुळे हरियाणाला सर्वोच्च न्यायालयाने अनिवार्य केलेल्या यंत्रणेद्वारे कायमस्वरूपी पोलीस महासंचालकांच्या निवडीसाठी यूपीएससीकडे नवीन प्रस्ताव पाठवण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.