अजित लाल यांची गृहमंत्रालयाचे ईशान्य प्रांतासाठीचे सल्लागार म्हणून नियुक्ती

निवृत्त आयपीएस अधिकारी अजित लाल

नवी दिल्ली: 1974 च्या बॅचचे हिमाचल प्रदेश कॅडरचे अधिकारी असलेले निवृत्त आयपीएस अधिकारी अजित लाल हे गृहमंत्रालयाचे ईशान्य प्रांतासाठीचे सल्लागार म्हणून पदभार स्वीकारतील. ए.के. मिश्रा यांचा कार्यकाळ गेल्या आठवड्यात संपला होता, असे दोन वरिष्ठ सरकारी अधिकाऱ्यांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले. 1987 च्या बॅचचे राजस्थान आयपीएस कॅडरचे अधिकारी असलेले मिश्रा हे केंद्रासोबत ऑपरेशन्स सस्पेंशन (एसओओ) करारावर स्वाक्षरी करणाऱ्या कुकी-झो बंडखोर गटांशी त्रिपक्षीय चर्चेत तसेच नागा शांतता चर्चेत सहभागी होते. लाल आता या जबाबदाऱ्या स्वीकारतील.

ही नियुक्ती एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर झाली आहे, कारण केंद्र सरकार स्वतंत्र कायदेमंडळासह केंद्रशासित प्रदेशाच्या त्यांच्या मागण्यांवर तोडगा काढण्यासाठी एसओओ गटांशी राजकीय संवाद साधत आहे. एसओओ करार गेल्या सप्टेंबरमध्ये पाच वर्षांसाठी वाढविण्यात आला होता. 2023 मध्ये बिगर-आदिवासी मैतेई आणि आदिवासी कुकी-झो समुदायांमधील वांशिक संघर्षांमुळे मणिपूर त्रस्त आहे. गेल्या आठवड्यात, केंद्राने राज्यात एक लोकप्रिय सरकार स्थापन केले, ज्यामध्ये मैतेई मुख्यमंत्री आणि कुकी आणि नागा उपमुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करण्यात आली. केंद्राने अद्याप या नियुक्तीची अधिकृत घोषणा केलेली नसली तरी, एका अधिकाऱ्याने मंगळवारी सांगितले की, मिश्रा यांनी 4 फेब्रुवारी रोजी दिल्लीत झालेल्या बैठकीत सहभागींना माहिती दिली – ज्यामध्ये कुकी-झो गट आणि मणिपूर सरकारचे वरिष्ठ अधिकारी होते – की त्यांचा कार्यकाळ संपला आहे आणि लाल त्यांची जागा घेतील. लाल ईशान्येसाठी अनोळखी नाहीत. 2014 मध्ये तत्कालीन मध्यस्थ आर.एस. पांडे यांनी भाजपमध्ये सामील होण्यासाठी आणि बिहारमधून लोकसभा निवडणूक लढविण्यासाठी राजीनामा दिल्यानंतर ते पाच महिने नागा शांतता चर्चेत काही काळ सहभागी होते.

परंतु, नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचे सरकार सत्तेत आल्यानंतर लगेचच गृहमंत्रालयाने त्यांची जागा घेतली आणि तामिळनाडूचे विद्यमान राज्यपाल आर.एन. रवी यांची नवीन मध्यस्थ म्हणून नियुक्ती केली. एक अनुभवी सुरक्षा अधिकारी असलेले लाल 31 जुलै 2014 रोजी राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयातील संयुक्त गुप्तचर समितीचे अध्यक्ष म्हणून निवृत्त झाले. त्यापूर्वी त्यांनी गुप्तचर विभागामध्ये विशेष संचालक म्हणून काम केले आणि काही प्रमुख बंडखोरीग्रस्त प्रदेशांची जबाबदारी सांभाळली. दिल्लीच्या सेंट स्टीफन कॉलेजचे पदवीधर असलेले लाल यांनी वॉशिंग्टन डीसी येथील भारतीय दूतावासात समुपदेशक म्हणूनही काम केले, जिथे त्यांनी दूतावास आणि त्यातील कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा सांभाळली.