तिरुवनंतपुरम: राज्य सन्मानांबाबतच्या आपल्या दीर्घकाळापासूनच्या भूमिकेपासून फारकत घेत, सीपीआय(एम) पक्षाने सोमवारी ज्येष्ठ कम्युनिस्ट नेते आणि केरळचे माजी मुख्यमंत्री व्ही. एस. अच्युतानंदन यांना मरणोत्तर प्रदान करण्यात आलेल्या पद्मविभूषण पुरस्काराचे स्वागत केले आणि सांगितले की, ते त्यांच्या कुटुंबाच्या आनंदात सहभागी आहेत. पक्षाने म्हटले की, अच्युतानंदन यांच्या कुटुंबाने हा सन्मान स्वीकारल्यामुळे त्याला विरोध करण्याचे कोणतेही कारण नाही. सीपीआय(एम)चे राज्य सचिव एम. व्ही. गोविंदन् यांनी सांगितले की, ई. एम. एस. नंबुद्रीपाद, ज्योती बसू आणि बुद्धदेव भट्टाचार्य यांनी यापूर्वी हे पुरस्कार नाकारणे हे त्यांचे वैयक्तिक निर्णय होते, ज्यांना पक्षाने पाठिंबा दिला होता. रविवारी रात्री, व्ही. एस. अच्युतानंदन यांचे पुत्र अरुण कुमार यांनी सोशल मीडियावर एक निवेदन जारी करून या पुरस्काराबद्दल आनंद व्यक्त केला.
“सार्वजनिक सेवा आणि कला यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये अनुकरणीय कार्य केलेल्या लोकांना राज्याकडून अनेक पुरस्कार दिले जातात. विचारले असता, ईएमएस यांनी तो नाकारला होता, तसेच ज्योती बसू आणि बुद्धदेव भट्टाचार्य यांनीही. व्ही. एस. यांच्या बाबतीत, हा पुरस्कार त्यांना मरणोत्तर प्रदान करण्यात आला आहे. व्ही. एस. यांच्या कुटुंबाने तो आनंदाने स्वीकारला आहे. पक्षाच्या दृष्टीने, संबंधित अधिकारी हे कुटुंब आहे. त्यांनी तो आनंदाने स्वीकारला आहे, जे आम्हाला मान्य आहे. आम्हाला वेगळी भूमिका घेण्याची गरज नाही. आम्ही त्यांच्या कुटुंबाच्या आनंदात सहभागी आहोत,” असे गोविंदन् यांनी सोमवारी पत्रकारांना सांगितले.
2022 मध्ये, पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री आणि सीपीआय(एम) नेते बुद्धदेव भट्टाचार्य यांनी हा पुरस्कार नाकारला होता. पक्षाने त्यांच्या भूमिकेला पाठिंबा देत म्हटले होते की, लोकांची सेवा करणे हे पक्षाचे धोरण आहे, पुरस्कारांसाठी काम करणे नाही. त्याचप्रमाणे, 1992 मध्ये केरळचे पहिले मुख्यमंत्री ई. एम. एस. नंबुद्रीपाद यांनी पद्मविभूषण पुरस्कार नाकारला होता आणि 2008 मध्ये पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री ज्योती बसू यांनी भारतरत्न पुरस्कार नाकारला होता. 2022 मध्ये, केरळच्या माजी आरोग्य मंत्री के. के. शैलजा यांनीही रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार नाकारला होता आणि सांगितले होते की, त्यांना हा पुरस्कार स्वीकारायचा नाही, कारण फिलिपिन्सच्या अध्यक्षांचा कम्युनिस्टांविरुद्धच्या कथित क्रूरतेत सहभाग असल्यामुळे पक्ष या पुरस्काराच्या विरोधात होता. द प्रिंटशी बोलताना, सीपीआय(एम) राज्य समितीचे सदस्य आणि पक्षाचे तिरुवनंतपुरम सचिव व्ही. जॉय म्हणाले की, राज्याला या सन्मानाची अपेक्षा नव्हती. त्यांनी आरोप केला की, ममूटी यांच्यासह काही अपवाद वगळता, हे पुरस्कार राजकीय फायद्यासाठी देण्यात आले आहेत. तथापि, जॉय यांनी स्पष्ट केले की, हा मरणोत्तर पुरस्कार असल्याने तो नाकारण्याची गरज नाही. भूतकाळात पक्षाच्या नेत्यांनी असे पुरस्कार नाकारल्याबद्दल विचारले असता, जॉय म्हणाले की ते त्यांचे वैयक्तिक निर्णय होते.
“हा लोकांचा निर्णय आहे. पण आता हा पुरस्कार मरणोत्तर दिला गेला आहे. त्यामुळे त्याबद्दल बोलण्याची गरज नाही. जर व्ही.एस. हयात असते, तर त्यांनी आपले विधान केले असते. पक्षाने तो नाकारण्याची गरज नाही. जर पक्षाने तसे केले असते, तर ‘आम्ही व्ही.एस. यांच्यासारख्या व्यक्तीचा सन्मान नाकारला’ अशा मथळ्यांच्या बातम्या आल्या असत्या,” असे ते म्हणाले. ते म्हणाले की, केंद्र सरकार हा पुरस्कार प्रदान करण्याच्या कृतीचे राजकीय प्रचारात रूपांतर करण्याचा विचार करू शकते, परंतु त्यांना त्याचा फायदा होणार नाही. “मृत्यूनंतर पुरस्कार दिला जातो, तेव्हा आपण दुसरे काहीही करू शकत नाही. ही केंद्राने राजकीय हेतूने केलेली गोष्ट आहे. याची आम्हाला जाणीव आहे. व्ही.एस. या पुरस्कारासाठी पात्र आहेत; ते स्वातंत्र्यसैनिक होते आणि त्यांनी अनेक आंदोलनांचे नेतृत्व केले आणि राज्याचे मुख्यमंत्री बनले,” असे ते म्हणाले. ‘द प्रिंट’ने प्रतिक्रियेसाठी सीपीआयचे राज्य सचिव बिनॉय विश्वम यांच्याशी दूरध्वनीवरून संपर्क साधला, परंतु त्यांनी या वेळी भाष्य करण्यास नकार दिला. सीपीआय हा सीपीआय(एम) चा राज्यातील सर्वात मोठा मित्रपक्ष आहे.
कुटुंबाकडून पुरस्काराचे स्वागत
विधानसभा निवडणुका काही महिन्यांवर आल्या असताना, केरळमधील आणखी सात जणांना पद्म पुरस्कार देण्यात आले आहेत. अच्युतानंदन यांच्याव्यतिरिक्त, न्यायमूर्ती के. टी. थॉमस आणि लेखक व पत्रकार पी. नारायणन यांनाही पद्मविभूषण, तर अभिनेते ममूटी आणि एसएनडीपी (श्री नारायण धर्म परिपालन योगम) प्रमुख वेल्लापल्ली नटेसन यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. अंतराळ शास्त्रज्ञ ए. ई. मुथुनायगम, शास्त्रीय नृत्यांगना के. विमला मेनन आणि पर्यावरण संवर्धक कोल्लाक्कयिल देवकी अम्मा यांना पद्मश्री पुरस्कार देण्यात आला. डाव्या सरकारचे कट्टर समर्थक असलेले वेल्लापल्ली, मुस्लिम समुदायाविरुद्ध केलेल्या कथित वक्तव्यांमुळे राज्यात वादाच्या केंद्रस्थानी राहिले आहेत. त्यांचे पुत्र तुषार वेल्लापल्ली हे एनडीएचा घटक असलेल्या भारत धर्म जन सेना (बी.डी.जे.एस.) पक्षाचे अध्यक्ष आहेत.
रविवारी पुरस्काराची घोषणा झाल्यानंतर लगेचच, अच्युतानंदन यांचे पुत्र अरुण कुमार यांनी फेसबुकवर एक पोस्ट टाकून आनंद व्यक्त केला होता. त्यांनी म्हटले होते की, भूमीची हिरवळ आणि गरिबांना न्याय हेच अच्युतानंदन यांच्यासाठी सर्वात मोठे पुरस्कार आहेत, आणि हा पुरस्कार देशाने दिलेली एक मोठी ओळख आहे. “आम्ही या सन्मानाकडे जनतेने त्यांच्यावर केलेल्या प्रेमाच्या रूपात पाहतो. त्याच वेळी, पद्मविभूषण हा देशाने दिलेली एक ओळख म्हणून खरोखरच एक मोठा पुरस्कार आहे. आमच्या कुटुंबाला या सन्मानाबद्दल खूप आनंद झाला आहे. तरीही, या पुरस्कारापेक्षाही मोठे म्हणजे केरळच्या सामान्य जनतेने दशकांपासून त्यांच्यावर केलेले प्रेम आणि विश्वास. तेच माझ्या वडिलांचे खरे पद्म आहे,” असे अरुण कुमार म्हणाले होते. तथापि, सोमवारी अरुण कुमार यांनी स्पष्ट केले की, त्यांच्या वडिलांना मिळालेली कोणतीही ओळख आणि पुरस्कार कुटुंबासाठी आनंदाचे कारण आहेत, परंतु पुढील गोष्टींवर पक्षासोबत चर्चा केली जाईल.
मुख्यमंत्री पिनरई विजयन यांनी रविवारी अभिनेते ममूटी यांना मिळालेल्या पुरस्काराचे स्वागत केले होते, परंतु अच्युतानंदन यांच्याबद्दल ते मौन बाळगून होते. राज्य चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात, जिथे ममूटी यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याच्या श्रेणीत पुरस्कार देण्यात आला, तिथे बोलताना विजयन म्हणाले, “अनेक वर्षांपासून, आमच्या मंत्रिमंडळाने ममूटी यांच्या नावासाठी या सन्मानाची सातत्याने शिफारस केली होती. प्रत्येक गोष्टीची एक वेळ असते, आणि अखेरीस आता त्यांना हा पुरस्कार मिळाल्याने खूप समाधान वाटत आहे. आम्ही त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन करू शकतो.” ‘द प्रिंट’शी बोलताना, राज्यातील राजकीय विश्लेषक जोसेफ सी. मॅथ्यू म्हणाले, “आम्ही फक्त अंदाज लावू शकतो, पण मला वाटते की जर व्ही.एस. हयात असते, तर त्यांनी हा पुरस्कार नाकारला असता. मला तसे वाटते. त्यांच्या कुटुंबाने तो स्वीकारल्यामुळे पक्षाने आपली भूमिका घेतली असावी,” असे मॅथ्यू म्हणाले. अच्युतानंदन आणि वेल्लापल्ली यांना दिलेले पुरस्कार हे विधानसभा निवडणुकीपूर्वी राजकीय फायदा मिळवण्याचे एक साधन म्हणून पाहिले जाऊ शकते, असेही ते पुढे म्हणाले.
Recent Comments