केरळ प्रदेश काँग्रेस कमिटीचा वायनाडमध्ये ‘डॅमेज कंट्रोल’ सुरू

काँग्रेस खासदार प्रियांका गांधी वद्रा यांचा फाइल फोटो

तिरुअनंतपुरम: केरळ प्रदेश काँग्रेस कमिटी (केपीसीसी) ने वायनाडच्या खासदार प्रियांका गांधी वद्रा यांच्या मतदारसंघाला वायनाडला भेट दिल्यानंतर लगेचच वायनाडमध्ये डॅमेज कंट्रोल मोडमध्ये प्रवेश केला. पक्षाच्या राज्य युनिटमध्ये गेल्या काही आठवड्यांपासून अंतर्गत कलह सुरू होता आणि त्यानंतर त्यांच्या दोन कार्यकर्त्यांनी आत्महत्या केल्याने परिस्थिती आणखी बिकट झाली. प्रियांका यांच्या आगमनानंतर 12 सप्टेंबर रोजी ही घटना घडली.

त्याच वेळी, पक्षाच्या कामकाजासाठी घेतलेल्या मोठ्या कर्जामुळे डिसेंबर 2024 मध्ये आत्महत्या केलेले माजी जिल्हा काँग्रेस कमिटीचे कोषाध्यक्ष एन.एम. विजयन यांच्या एका नातेवाईकाने आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला. पक्षाने थकबाकी फेडण्याचे आश्वासन दिले होते, परंतु पक्षाने निष्क्रियतेचा आरोप केला. प्रियांका गांधींच्या त्यांच्या संसदीय मतदारसंघातील आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या भेटीवर या मुद्द्यांचा प्रभाव पडला होता. पक्षाने सक्रियता दाखवली आणि विजयन यांचे कर्ज फेडले. प्रियांका वायनाड सोडल्यानंतर दोन दिवसांनी 24 सप्टेंबर रोजी त्यांनी 58 लाख 23 हजार 47 रुपये दिले. पक्षाने वायनाड जिल्हा काँग्रेस समितीचे अध्यक्ष एन.डी. अप्पाचन यांनाही काढून टाकले, ज्यांनी दशकाहून अधिक काळ या पदावर अनेक कार्यकाळ गाजवले होते आणि गुरुवारी त्यांच्या जागी टी.जे. इसाक यांची नियुक्ती केली.

भारतीय युवा काँग्रेसचे अध्यक्ष लिओनेल मॅथ्यू यांनी द प्रिंटला सांगितले की, पक्ष अंतर्गत समस्यांवर लक्ष केंद्रित करत आहे जेणेकरून त्यांचा जिल्ह्यातील तळागाळातील कार्यकर्त्यांवर परिणाम होणार नाही, जिथे काँग्रेसची मजबूत उपस्थिती आहे, महत्त्वाच्या स्थानिक संस्था आणि विधानसभा निवडणुकांच्या तयारीत. “प्रियंका गांधींच्या भेटीदरम्यान असे मुद्दे समोर आले हे देखील योग्य नाही. जेव्हा त्यांची उत्पादक भेट होती तेव्हा नकारात्मक बातम्या येणे चांगले नाही, म्हणून आम्हाला कृती करावी लागली,” मॅथ्यू म्हणाले.

नेतृत्वबदल

काँग्रेसच्या एका पदाधिकाऱ्याने द प्रिंटला सांगितले की, अप्पाचन यांनी अलिकडेच झालेल्या एआयसीसी बैठकीत पद सोडण्याच्या त्यांच्या निर्णयाची माहिती पक्षाला दिली, जी पक्षाने स्वीकारली. त्यांनी सांगितले की प्रियंका यांनी भेटीदरम्यान जिल्ह्याच्या स्थानिक राजकारणात हस्तक्षेप केला नाही. “ती संघटनात्मक बाबींमध्ये हस्तक्षेप करत नाही. टी.जे. इसहाक यांना अनुभव आणि लोकप्रियता आहे. सर्वांच्या पाठिंब्याने ते समस्या सोडवू शकतील,” असे या पदाधिकाऱ्याने सांगितले.

मॅथ्यू म्हणाले की, अप्पाचन यांना स्थानिक नेत्यांकडून सत्ताविरोधी भावनांचा सामना करावा लागत होता. “अप्पाचन हे एक वरिष्ठ नेते होते जे एका दशकाहून अधिक काळ या भूमिकेत राहिले. स्वाभाविक सत्ताविरोधी भावना होती आणि ते वयस्करदेखील आहेत. त्यांची शैली वाट पाहण्याची आणि निर्णय घेण्याची होती, जी सध्याच्या काळाला शोभणारी नाही.” त्यांनी असेही म्हटले की, जिल्ह्यांमध्ये अपेक्षित असलेल्या फेरबदलाचा भाग म्हणून नेतृत्व बदल होणे आवश्यक आहे. विजयन यांच्या कर्जाची परतफेड करण्यात विलंब होणे स्वाभाविक आहे कारण पक्षाला त्यांच्या निधीचा वापर करण्यासाठी त्यांच्या सदस्यांची परवानगी आवश्यक आहे, जे त्यांनी सांगितले की ते पूर्णपणे “नैतिक आधारावर” केले गेले आहे.

शुक्रवारी, अप्पाचन यांनी असेही सांगितले की त्यांनी केपीसीसीला पद सोडण्याची त्यांची तयारी आधीच कळवली होती आणि त्यांचा राजीनामा स्वीकारण्यात आला आहे. “मी पक्षाच्या निर्णयाचे पालन करेन. मी त्यांना आर्थिक आणि इतर अडचणींना तोंड देत असल्याचे सांगितले होते,” असे त्यांनी जिल्ह्यातील माध्यमांना सांगितले. एआयसीसीचे सरचिटणीस के.सी. वेणुगोपाल आणि केपीसीसी प्रमुख सनी जोसेफ यांनी त्यांच्याशी बोलल्याचे त्यांनी सांगितले. अलिकडच्या राजकीय वादात त्यांचा कोणताही सहभाग नसल्याचे त्यांनी सांगितले.

गोंधळाच्या दरम्यानची भेट

प्रियांका गांधींचा 10 दिवसांचा दौरा त्यांच्या नेहमीच्या भेटींपेक्षा वेगळा होता, ज्यामध्ये सार्वजनिक सभा आणि रॅलींवर लक्ष केंद्रित केले गेले. यावेळी, त्यांनी तळागाळातील कामांवर लक्ष केंद्रित केले, ज्यामध्ये अंगणवाड्या, शेतकरी, प्रमुख व्यक्ती आणि समुदाय नेत्यांना भेट देणे समाविष्ट होते. भेटीदरम्यान त्यांचे भाऊ राहुल गांधी आणि आई सोनिया गांधी तीन दिवस त्यांच्यासोबत होते, ज्याला राज्य काँग्रेस नेत्यांनी ‘वैयक्तिक’ म्हटले. तथापि, गांधी कुटुंबाच्या वायनाडच्या भेटीने चुकीच्या कारणांमुळे राज्यात आणि बाहेर बरेच लक्ष वेधले. 11 सप्टेंबर रोजी त्यांच्या आगमनाच्या दुसऱ्या दिवशी, स्थानिक काँग्रेस नेते आणि मुल्लांकोली पंचायत सदस्य जोस नेलेडम हे विष प्राशन करून तलावात मृतावस्थेत आढळले.

नेलेडम यांची यापूर्वी पोलिसांनी आणखी एका काँग्रेस कार्यकर्त्या थानकाचन यांच्या अटकेसंदर्भात चौकशी केली होती. त्यांना दारू आणि स्फोटके बाळगल्याच्या आरोपाखाली 17 दिवस तुरुंगात टाकण्यात आले होते. नंतर त्यांना निर्दोष सोडण्यात आले. नेलेडम यांच्याशी संबंधित अंतर्गत वादामुळे त्यांना खोटे आरोप लावण्यात आले होते. थानकाचन यांनी असेही म्हटले आहे की तत्कालीन डीसीसी अध्यक्ष अप्पाचन यांना त्यांच्याविरुद्धच्या कटाची माहिती होती. दुसऱ्या दिवशी, विजयन यांची सून पद्मजा विजेश यांनी आत्महत्येचा प्रयत्न केला तेव्हा काँग्रेसवर आणखी एक संकट आले.

डिसेंबर 2024 मध्ये विजयन आणि त्यांचा मुलगा जिजेश यांनी आत्महत्या केली होती. त्यांच्यावर खूप कर्ज होते. त्यांच्या कुटुंबाने म्हटले होते, की ते पक्षाच्या बाबींसाठी घेतले गेले होते. काँग्रेसने थकबाकी फेडण्यास सहमती दर्शविली असली तरी, कारवाईत विलंब झाल्यामुळे पद्मजांचा प्रयत्न झाला. प्रियांका गांधी जिल्ह्यात जवळजवळ 10 दिवस राहिल्या असल्या तरी, त्या नेलेडम किंवा विजयन यांच्या कुटुंबाला भेटल्या नाहीत. त्या या विषयावर कोणतेही सार्वजनिक विधान करण्यापासून दूर राहिल्या. त्यांच्या जाण्यानंतर काँग्रेसने या समस्या सोडवण्यासाठी हालचाली सुरू केल्या.

मॅथ्यू पुढे म्हणाले की, प्रियंका जिल्ह्यात सीएसआर निधीचा वापर करून मोठ्या प्रमाणात उपक्रम राबवण्याचे नियोजन करत आहेत, कारण केवळ सरकारी निधी त्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी पुरेसा नाही. “त्यांनी क्षेत्रे आणि उपक्रमांचा सखोल अभ्यास केला आहे. त्यांच्या भेटीत या नियोजनाचा समावेश होता आणि वायनाडमध्ये आता अधिक उपक्रम पाहायला मिळतील,” असे ते म्हणाले. तळागाळातील कामांवर त्यांचे लक्ष केंद्रित करणे आणि सार्वजनिक कार्यक्रम टाळणे यामुळे काही कामगार नाराज झाले असतील.