पुणे, पिंपरी-चिंचवड निवडणुकांमध्ये शरद पवार-अजित पवार गट एकत्र येणार?

बीड जिल्ह्यातील परळी येथे अजित पवार यांच्या समर्थकांनी लावलेल्या बॅनरचे छायाचित्र, जिथे त्यांचे काका आणि प्रतिस्पर्धी गटाचे नेते शरद पवार यांची सभा होणार होती.

मुंबई: शरद पवार आणि अजित पवार गटाचे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमधील राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (एनसीपी) नेते आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी एकमेकांशी हातमिळवणी करण्याच्या विचारात आहेत. खरं तर, मतांचे विभाजन टाळण्यासाठी राष्ट्रवादीच्या दोन्ही गटांनी कोल्हापूरच्या कागल येथील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी आधीच हातमिळवणी केली आहे. आता याच शक्यतेवर पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहे. यामागील एक कारण असे सांगितले जात आहे की, दोन्ही गट बराच काळ एकमेकांविरुद्ध लढले आहेत आणि त्यांच्या नेत्यांचा असा विश्वास आहे की, एकत्र आल्यास स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधून भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवता येईल.

“ही तळागाळातील कार्यकर्त्यांची निवडणूक आहे आणि पवार साहेबांनी आम्हाला सांगितले आहे की, आम्ही स्थानिक पातळीवर आपापसात बसून निर्णय घ्यावा,” असे पिंपरी-चिंचवडमधील राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार) कोअर कमिटीचे सदस्य सुनील गवहाणे यांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले. “शिवाय, 2017 च्या महापालिकेत भाजप सत्ताधारी पक्ष असताना आम्ही दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा पक्ष होतो. त्यामुळे त्यांना सत्तेपासून दूर ठेवण्यासाठी, आपली ताकद वाढवण्यासाठी आपण दादांच्या पक्षासोबत (अजित पवार गट) एकत्र आले पाहिजे.” ते म्हणाले. त्याचप्रमाणे, अजित पवार गटाच्या नेत्यांचा असा विश्वास आहे की, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेत (पीसीएमसी) सर्वात प्रभावी पक्ष असलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला आपले वर्चस्व पुन्हा मिळवण्यासाठी भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवणे आवश्यक आहे. “आमच्या तळागाळातील कार्यकर्त्यांना वाटते की आपण पुन्हा सत्तेवर यावे. जर आपण स्वतंत्रपणे लढलो, तर भाजपला फायदा होईल आणि आपली ताकद आणखी कमी होईल. तसेच, राज्यात आम्ही भाजपसोबत सत्तेत असलो तरी, किमान येथे तरी भाजपच्या हस्तक्षेपाशिवाय आमचे स्वतःचे राज्य असावे अशी आमची इच्छा आहे,” असे तिकीट मिळण्याची आशा असलेल्या राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाच्या एका पदाधिकाऱ्याने सांगितले.

पुण्यातही स्थानिक पातळीवरील नेते एकत्र येण्याच्या शक्यतेचा शोध घेत आहेत, परंतु राष्ट्रवादी (शरद पवार) गटात काही प्रमाणात विरोध आहे. “आम्ही महाविकास आघाडीचा भाग आहोत आणि म्हणूनच अजित दादांच्या गटाला असा कोणताही प्रस्ताव पाठवण्यात आलेला नाही. तथापि, आम्ही एक-दोन दिवसांत या शक्यतेवर चर्चा करू आणि अंतिम निष्कर्षापर्यंत पोहोचू,” असे राष्ट्रवादी (शरद पवार) गटाचे शहराध्यक्ष प्रशांत जगताप म्हणाले. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचा (एनसीपी) पश्चिम महाराष्ट्रात मोठा जनाधार आहे. त्यामुळे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड ही महत्त्वाची जोडशहरे आहेत, जिथे सध्या मोठ्या प्रमाणावर विकासकामे सुरू आहेत. अनेक दशकांपासून, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड महापालिकांवर मजबूत नियंत्रण होते. पण 2017 मध्ये ही पकड सैल झाली, जेव्हा भाजपने एकहाती विजय मिळवत दोन्ही महापालिका जिंकल्या. ही शहरे वाढत असल्याने आणि पुणे व पिंपरी-चिंचवडमध्ये मेट्रो मार्गिका व उद्योग येत असल्याने, भाजपला महापालिकेवरील सत्ता कायम ठेवायची आहे. दुसरीकडे, पुण्याचे पालकमंत्री अजित पवार यांनाही या दोन्ही महापालिकांमध्ये, विशेषतः पिंपरी-चिंचवडमध्ये सत्ता मिळवायची आहे, ज्या शहराने या शतकाच्या पहिल्या दशकात प्रचंड वाढ अनुभवली. राष्ट्रवादी काँग्रेस या विकासाचा एक भाग असल्याने, शरद पवार गटालाही यात वाटा हवा आहे, कारण ते गेल्या कार्यकाळात एकत्र होते. तथापि, बहुतेक माजी नगरसेवक आपल्या पुतण्याच्या गटात असल्याने, शरद पवार गटाच्या कार्यकर्त्यांना वाटते की अजित पवार यांच्याशी हातमिळवणी केल्यास सत्तेवर येण्याची त्यांची सर्वोत्तम संधी आहे.

“आमच्या तळागाळातील कार्यकर्त्यांनाही वाटते, की आपण भाजपला पिंपरी-चिंचवड महापालिका जिंकू देऊ नये आणि त्यासाठी आमची सर्वोत्तम संधी म्हणजे दादांच्या गटासोबत राहणे, कारण आम्ही सर्वांनी पूर्वी एकत्र काम केले आहे. आम्ही नेहमीच भाजपला विरोध केला आहे आणि त्यामुळे कार्यकर्तेही अजित दादांसोबत असलेल्या आमच्या जुन्या मित्रांसोबत काम करण्याच्या कल्पनेला सहमत आहेत,” असे गव्हाणे म्हणाले. ते म्हणाले की, “कोअर कमिटीने यावर महाविकास आघाडीतील भागीदार – शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे), काँग्रेस, अगदी महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना (मनसे) आणि इतर लहान पक्षांशीही चर्चा केली आणि ते सर्व सकारात्मक होते. कोणत्याही त्रिकोणीय लढतीचा फायदा केवळ भाजपलाच होईल.” पुढील काही दिवसांत अजित पवार अंतिम निर्णय घेतील आणि तो निर्णय सर्वांना मान्य असेल, असे त्यांच्या गटातील सूत्रांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले.

दरम्यान, गुरुवारी काँग्रेसने पिंपरी-चिंचवड महापालिका निवडणुकीसाठी आघाडीवर चर्चा करण्यासाठी अजित पवार यांच्याशी संपर्क साधला. कोणत्याही जागावाटप व्यवस्थेचा भाग म्हणून काँग्रेसने 123 सदस्यीय महापालिकेत 20 जागांची मागणी केल्याचे वृत्त आहे. “आमच्या नेत्यांनी आम्हाला स्थानिक पातळीवर निर्णय घेण्यास सांगितले आहे आणि भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवणे हेच आमचे ध्येय आहे, ज्याचे त्यांनीही स्वागत केले आहे,” अजित पवार म्हणाले. सर्व 29 महानगरपालिकांसाठी 15 जानेवारी रोजी मतदान होणार असून, 16 जानेवारी रोजी निकाल जाहीर होतील.

युती होणार का?

या दोन्ही महापालिकांमध्ये, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आणि भाजप नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी आधीच सांगितले होते की, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) सोबत कोणतीही युती होणार नाही आणि खरं तर, दोन्ही पक्षांमध्ये ‘मैत्रीपूर्ण लढत’ होईल. गुरुवारी, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) ने महापालिका निवडणुकीत पुढे कसे जायचे, यावर चर्चा करण्यासाठी कार्यकर्ते आणि नेत्यांची बैठक घेतली. त्यांचे प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे यांनी माध्यमांना सांगितले की, सत्ताधारी महायुतीला प्राधान्य दिले जाईल. “दुसऱ्या राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत हातमिळवणी करण्याच्या कोणत्याही प्रस्तावाची मला माहिती नाही. पहिले प्राधान्य महायुतीला असेल आणि त्यानंतर आम्ही कोणत्या समीकरणांचा प्रयोग करता येईल ते पाहू. उमेदवारी अर्ज दाखल करायचे अजून बाकी आहेत; त्यामुळे यावर निर्णय घेण्यासाठी आमच्याकडे वेळ आहे,” असे तटकरे म्हणाले. नंतर, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) चे निवडणूक प्रभारी नाना काटे म्हणाले की, वरिष्ठ नेत्यांनी तळागाळातील नेत्यांना मतांचे विभाजन टाळण्यासाठी युतीच्या शक्यतेवर चर्चा करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

“काही दिवसांपूर्वी अजित पवार यांनी आम्हाला दुसऱ्या राष्ट्रवादी काँग्रेस गटाशी चर्चा करण्यास सांगितले होते, कारण ते आमच्या चिन्हावर निवडणूक लढवण्यास तयार आहेत. अगदी सुप्रिया सुळे ताईंनीही अलीकडेच मला फोन करून सांगितले की, स्थानिक नेत्यांनी आपापसात चर्चा करून मतांचे विभाजन टाळण्यासाठी भाजपविरुद्ध एकत्र लढण्याची शक्यता शोधावी,” असे त्यांनी माध्यमांना सांगितले. या सलोख्याची शक्यता शोधण्यामागे आणखी एक कारण म्हणजे इच्छुक उमेदवारांची मोठी संख्या. निवडणुका खूप दिवसांनी होत असल्याने, अनेक इच्छुक उमेदवार आपले नशीब आजमावू इच्छित होते. बंडखोर आणि ज्यांना तिकीट नाकारले जाईल, ते सत्ताधारी आघाडीत सामील होऊ शकतात, असे ते म्हणाले.

याव्यतिरिक्त, बहुतेक स्थानिक पातळीवरील कार्यकर्ते त्यांच्या आघाडीतील काही भागीदारांविरुद्ध लढत आले आहेत, मग ती महाविकास आघाडी असो वा महायुती. उदाहरणार्थ, काँग्रेसचे उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेच्या गटाशी किंवा राष्ट्रवादी काँग्रेसचे शिवसेना आणि भाजपशी मतभेद आहेत. अशा परिस्थितीत, सत्ताधारी आणि विरोधी दोन्ही आघाड्यांमध्ये सर्वांना सामावून घेणे कठीण होत आहे, ही भीती तटकरे यांनीही व्यक्त केली. “या दोन्ही ठिकाणी भाजप आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस मजबूत आहेत. त्यामुळे जर आम्ही एकत्र लढलो, तर ज्यांना तिकीट मिळणार नाही, ते विरोधकांशी हातमिळवणी करतील. त्यामुळे, हे पुढे कसे न्यायचे यावर आम्ही काम करत आहोत,” असे तटकरे यांनी माध्यमांना सांगितले.