मुंबई: महाराष्ट्रातील 288 नगरपंचायती आणि नगरपरिषदांचे निवडणूक निकाल रविवारी जाहीर झाले, आणि यामध्ये महायुतीने बहुतांश जागा जिंकल्या. भारतीय जनता पक्ष (भाजप) सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला. मात्र, 50 हून अधिक स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महायुती आणि महाविकास आघाडी यांच्यात समझोता झाला होता, ज्यामुळे स्थानिक नेतृत्व मजबूत असलेल्या उमेदवारांचा विजय झाला. या स्थानिक पातळीवरील निवडणुका असून त्यात तळागाळातील कार्यकर्त्यांचे वर्चस्व असल्याने, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (एनसीपी) आणि शिवसेना यांच्या प्रतिस्पर्धी गटांनी कोल्हापूर (एनसीपी) आणि सिंधुदुर्ग (शिवसेना) सारख्या काही ठिकाणी हातमिळवणी केली होती. यापैकी बहुतेक ठिकाणी लढाई महायुतीच्या अंतर्गतच होती.
“अशा प्रकारच्या आघाड्या होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. पण यावेळी सर्व 288 नगरपंचायती आणि परिषदांमध्ये एकाच वेळी मतदान झाल्यामुळे हा मुद्दा समोर आला. तसेच, सत्ताधारी आघाडीने ज्या आक्रमकतेने ही निवडणूक लढवली, त्यामुळेही अशा आघाड्या अधोरेखित झाल्या,” असे राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे यांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले. “स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये, जमिनीवर जो नेता मजबूत असतो, इतरजण दुसऱ्या सर्वोत्तम नेत्याच्या विरोधात त्याच्यासोबत येतात. त्यांना एका राजकीय पक्षाच्या बॅनरखाली लढायचे नसते आणि ते एका समान प्रतिस्पर्ध्याविरुद्ध एकत्र येतात.” ते म्हणाले. काही आठवड्यांतच 29 महानगरपालिकांच्या निवडणुका होणार असल्याने, हे निकाल किमान जनमताच्या लढाईत तरी पक्षांवर परिणाम करू शकतात. “याचा परिणाम किमान तटस्थ मतदार आणि जमिनीवरील कार्यकर्त्यांवर नक्कीच होईल,” असे देशपांडे यांनी स्पष्ट केले. “उदाहरणार्थ, ठाकरे गट पूर्णपणे मुंबईवर लक्ष केंद्रित करत आहे आणि जर त्यांनी इतर महानगरपालिकांकडे लक्ष दिले नाही, तर तळागाळातील कार्यकर्त्यांना निराशा वाटू शकते आणि ते एखाद्या प्रतिस्पर्धी किंवा दुसऱ्या पक्षात सामील होऊ शकतात. आणि याचा निकालाच्या शक्यतांवर परिणाम होऊ शकतो.” त्यांनी सांगितले.
पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडसारख्या ठिकाणीही अशाच प्रकारच्या आघाड्यांची शक्यता तपासली जात आहे. रविवारच्या निकालांमुळे या प्रयोगाला बळ मिळेल. ठाण्यातील अंबरनाथ आणि बदलापूरमध्ये शिवसेना भाजपच्या विरोधात उभी होती. ही एक महत्त्वाची लढाई होती, कारण या जागा एकनाथ शिंदे यांचे पुत्र श्रीकांत शिंदे यांच्या मतदारसंघांत येतात. गेल्या काही महिन्यांपासून भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष रवींद्र चव्हाण आणि शिंदे यांच्यात तणाव निर्माण झाला आहे. या दोन्ही ठिकाणी भाजपने विजय मिळवत शिंदे गटाला धक्का दिला, कारण या दोन्ही जागा गेल्या 25 वर्षांपासून शिवसेनेकडे होत्या. चंदगड आणि कागलमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मंत्री हसन मुश्रीफ यांनी अनुक्रमे भाजप आणि शिवसेनेच्या विरोधात शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेस गटाशी हातमिळवणी केली होती. चंदगडमध्ये भाजपचा विजय झाला असला तरी, कागलमध्ये मुश्रीफ यांच्या आघाडीने विजय मिळवला. “जेव्हा ही युती झाली, तेव्हा तो लोकांसाठी आणि सर्वांसाठी एक धक्का होता. आमची युती कोणी स्वीकारेल की नाही, हे आम्हाला माहीत नव्हते. आमचे कार्यकर्ते कशी प्रतिक्रिया देतील हे आम्हाला माहीत नसल्यामुळे हे आमच्यासाठी एक कठीण काम होते,” असे मुश्रीफ यांनी माध्यमांना सांगितले. “कागलमध्ये विश्वास ठेवल्याबद्दल मी मतदारांचे आभार मानू इच्छितो. आणि भविष्यातही आम्ही अशीच युती करू.” ते म्हणाले.
शेजारच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात, भाजपचे कणकवलीचे आमदार नितेश राणे यांचा शिवसेना आमदार नीलेश राणे-समर्थित शहर विकास आघाडीच्या उमेदवाराकडून पराभव झाला. “मी जनतेचा निर्णय स्वीकारतो. ही लोकशाही आहे आणि पुढे जाऊन आम्ही या भागासाठी आणखी काय करता येईल आणि आमची कामगिरी कशी सुधारता येईल याचा विचार करू,” असे नितेश यांनी माध्यमांना सांगितले. त्यांचे बंधू नीलेश यांनी महायुतीमधील अंतर्गत तणावावर भाष्य करण्यास नकार दिला. “आम्हाला महायुतीमधील अंतर्गत भांडणांबद्दल बोलायचे नाही, कारण आता निवडणुका संपल्या आहेत.” रत्नागिरीच्या चिपळूणमध्ये एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने महायुतीतील मित्रपक्ष असलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) विरोधात विजय मिळवला. परंतु, भाजपचे संदीप भिसे अवघ्या एका मताने विजयी होऊन नगर परिषदेचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. रायगड जिल्ह्याबद्दल बोलायचे झाल्यास, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार) आणि भाजप विरुद्ध शिंदे यांच्या शिवसेनेमध्ये लढत होती. रायगडमध्ये पालकमंत्री पदावरून संघर्ष सुरू आहे, ज्यात राष्ट्रवादीचे सुनील तटकरे, ज्यांची मुलगी आदिती यांना पालकमंत्री म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे, त्यांचा शिवसेनेचे भरत गोगावले यांच्याशी संघर्ष सुरू आहे.
स्थानिक आमदार असलेले गोगावले महाड स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या निवडणुकीत आपला प्रभाव दाखवण्यात यशस्वी झाले. रायगड जिल्ह्यात राष्ट्रवादीने 3, शिवसेनेने 3 आणि भाजपने एका नगर परिषदेवर विजय मिळवला. उर्वरित परिषदांमध्ये मविआच्या शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) यांनी विजय मिळवला. “महाडमधील विजय हेच सांगतो की येथील मतदारांना काय हवे आहे. मी त्यांचे आणि आम्हाला मदत करणाऱ्या आमच्या मित्रांचे आभार मानतो. काहीतरी जादू करावी लागली. राजकारणात काही डावपेच वापरावे लागतात. आणि त्यानुसार आम्ही जिंकलो,” असे गोगावले यांनी माध्यमांना सांगितले. नाशिकमध्ये, जिथे पालकमंत्रीपदासाठी भाजप आणि शिवसेनेत स्पर्धा आहे, तिथे छगन भुजबळ यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी-भाजप युतीने येवला, भगूर आणि सिन्नरमध्ये शिवसेनेला हरवून विजय मिळवला. नाशिक जिल्ह्याच्या उर्वरित भागात शिवसेनेने एका ठिकाणी आणि भाजपने दोन ठिकाणी विजय मिळवला. पालघरमध्ये विरोधी मविआने शिंदे यांच्या शिवसेनेसोबत हातमिळवणी केली होती, जिथे या आघाडीने दोन ठिकाणी विजय मिळवला. भाजपला एका जागेवर समाधान मानावे लागले.
आपला पूर्वीचा बालेकिल्ला असलेल्या नांदेडमध्ये काँग्रेसने वंचित बहुजन आघाडीसोबत युती केली होती, परंतु त्यांना 11 पैकी केवळ एका स्थानिक स्वराज्य संस्थेत विजय मिळाला. भाजपने 3, राष्ट्रवादी काँग्रेसने 3, शिवसेनेने 2 आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाने 1 जागा जिंकली. उर्वरित एक जागा इतर उमेदवारांना मिळाली. “ते (राजकीय पक्ष) तसे म्हणत असले तरी, कोणतीही मैत्रीपूर्ण लढत नव्हती. सर्व पक्षांनी निकराने निवडणूक लढवली आणि त्याचे निकाल तुमच्यासमोर आहेत,” असे देशपांडे यांनी ठामपणे सांगितले.
Recent Comments