नवी दिल्ली: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी, अमेरिकेने शनिवारी पहाटे केलेल्या एका हवाई हल्ल्यादरम्यान व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो आणि त्यांच्या पत्नी सिलिया फ्लोरेस यांना ताब्यात घेतल्याचा दावा केला आहे. व्हेनेझुएलामध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे. अमेरिकेने व्हेनेझुएलाची राजधानी काराकास, तसेच मिरांडा, अरागुआ आणि ला गुएरा या राज्यांमध्ये हवाई हल्ले केले. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘एक्स’वरील (पूर्वीचे ट्विटर) एका पोस्टमध्ये हवाई हल्ले ‘यशस्वी’ झाल्याची घोषणा केली.
व्हेनेझुएला सरकारने एका निवेदनात म्हटले आहे की, “बोलिव्हियन प्रजासत्ताक व्हेनेझुएला, अमेरिकेच्या सध्याच्या सरकारने व्हेनेझुएलाच्या भूभागावर आणि जनतेवर, प्रजासत्ताकाची राजधानी काराकास शहर आणि मिरांडा, अरागुआ आणि ला गुएरा राज्यांमधील नागरी आणि लष्करी ठिकाणांवर केलेल्या अत्यंत गंभीर लष्करी आक्रमणाचा आंतरराष्ट्रीय समुदायासमोर निषेध आणि धिक्कार करते.” निवेदनात पुढे म्हटले आहे, “या हल्ल्याचा उद्देश व्हेनेझुएलाची सामरिक संसाधने, विशेषतः तेल आणि खनिजे, ताब्यात घेणे आणि बळाचा वापर करून राष्ट्राचे राजकीय स्वातंत्र्य हिरावून घेणे हाच आहे. ते यशस्वी होणार नाहीत.” व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांनी यापूर्वी देशाचे ‘सार्वभौमत्व’ जपण्यासाठी व्हेनेझुएलाची जनता आणि सशस्त्र दलांच्या पूर्ण एकत्रीकरणासह ‘सशस्त्र संघर्षा’चे आवाहन केले होते.
गेल्या काही महिन्यांपासून अमेरिकन प्रशासन आणि मादुरो यांच्यातील तणाव वाढत आहे. अमेरिकेने व्हेनेझुएलाचे कच्चे तेल घेऊन जात असल्याचा दावा करत अनेक तेल टँकर जप्त केले आहेत. अंमली पदार्थांच्या तस्करीला पाठिंबा दिल्याबद्दल व्हेनेझुएलाला धमकावत अमेरिकेने देशाच्या किनारपट्टीजवळील अनेक लहान जहाजांवर हल्ले केले आहेत. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या मते, या लहान जहाजांवरील हल्ल्यांमध्ये किमान 115 लोक मारले गेले आहेत. गेल्यावर्षी ऑगस्टपासून अमेरिकेने या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणावर लष्करी तळ उभारला आहे. तेल टँकर जप्त केल्यामुळे व्हेनेझुएलाच्या तेल उद्योगावर गंभीर परिणाम झाला आहे. कठोर निर्बंधांना सामोरे जाणाऱ्या व्हेनेझुएलाने आपल्या मोठ्या तेल साठ्यांमुळे काही प्रमाणात तग धरला आहे. पूर्वी, भारताने व्हेनेझुएलाच्या तेल उद्योगात काही गुंतवणूक केली होती. अमेरिका काही काळापासून मादुरो यांना सत्तेवरून हटवण्याच्या प्रयत्नात आहे. ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात अमेरिकन प्रशासनाने मादुरो यांना सत्तेवरून हटवण्याच्या जुआन गुएदो यांच्या प्रयत्नांना पाठिंबा दिला होता. गुएदो हे देशातील विरोधी पक्षातील एक प्रमुख नेते आहेत. तथापि, तो प्रयत्न अयशस्वी झाला. मादुरो यांना सत्तेवरून हटवण्यासाठी अमेरिका राजकीय कार्यकर्त्या आणि अलीकडील नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या मारिया कोरिना माचाडो यांना पाठिंबा देत आहे.
ही कृती संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदेचे, विशेषतः कलम 1 आणि 2 चे, उघड उल्लंघन आहे, जे सार्वभौमत्वाचा आदर, राज्यांची कायदेशीर समानता आणि बळाच्या वापरावरील बंदी सुनिश्चित करते. असे आक्रमण आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि स्थिरतेला, विशेषतः लॅटिन अमेरिका आणि कॅरिबियन प्रदेशाच्या शांतता व स्थिरतेला धोका निर्माण करते आणि लाखो लोकांचे जीवन धोक्यात येते. “बोलिव्हियन सरकार देशातील सर्व सामाजिक आणि राजकीय शक्तींना आवाहन करते, की त्यांनी संघटन योजना सक्रिय कराव्यात आणि या साम्राज्यवादी हल्ल्याचा निषेध करावा. व्हेनेझुएलाचे लोक आणि त्यांचे बोलिव्हियन राष्ट्रीय सशस्त्र दल, परिपूर्ण लोक-लष्करी-पोलीस एकजुटीने, सार्वभौमत्व आणि शांततेची हमी देण्यासाठी सज्ज आहेत,” असे व्हेनेझुएला सरकारने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे. निवेदनात पुढे म्हटले आहे: “संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदेच्या कलम 51 चे काटेकोरपणे पालन करून, व्हेनेझुएला आपल्या लोकांचे, आपल्या प्रदेशाचे आणि आपल्या स्वातंत्र्याचे संरक्षण करण्यासाठी कायदेशीर आत्मसंरक्षणाचा अधिकार राखून ठेवते. आम्ही लॅटिन अमेरिका, कॅरिबियन आणि जगातील लोकांना व सरकारांना या साम्राज्यवादी आक्रमणाविरुद्ध सक्रिय एकजुटीने एकत्र येण्याचे आवाहन करतो.”
सध्या व्हेनेझुएलावरील हवाई क्षेत्र रिकामे आहे. स्वतःला समाजवादी म्हणवणाऱ्या मादुरो यांनी, अर्थव्यवस्था कोसळलेल्या देशावर दीर्घकाळापासून सत्तेवर आपली पकड कायम ठेवली आहे. गेल्या दशकात तेलाच्या किमती कोसळल्यापासून लाखो व्हेनेझुएलाचे नागरिक इतर देशांमध्ये स्थलांतरित झाले आहेत.
Recent Comments