पंतप्रधान मोदींवर अर्वाच्य भाषेत टीका करणाऱ्या महिलेवर गुन्हा दाखल

प्रातिनिधिक छायाचित्र. | हा व्हिडिओ कथितरीत्या शेअर केल्याप्रकरणी दिल्ली पोलिसांनी सोशल मीडियावरील अनेक हँडल्सना नोटिसा बजावल्यानंतर काही दिवसांनी हा एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे. | सूरज सिंग बिश्त

नवी दिल्ली: जंतरमंतर येथे झालेल्या ‘जनरेशन झेड’ आंदोलनादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबद्दल अपशब्द वापरल्याचा आरोप असलेल्या एका महिलेवर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. दाखल केलेल्या एफआयआरनुसार, तिच्या विधानांमुळे घटनात्मक पदाची प्रतिष्ठा दुखावली गेली, आणि त्याद्वारे सार्वजनिक शांतता भंग करण्याचा उद्देश होता.

“घटनात्मक पदांवरील व्यक्तींना लक्ष्य करणारी अपमानास्पद, द्वेषपूर्ण आणि बदनामीकारक वक्तव्ये शेअर केल्याबद्दल दिल्ली पोलिसांनी अनेक सोशल मीडिया हँडल्सना नोटिसा बजावल्यानंतर काही दिवसांतच ही कारवाई करण्यात आली आहे. हा एफआयआर सोशल मीडियावर अलीकडेच व्हायरल झालेल्या एका व्हिडिओशी संबंधित आहे, ज्यामध्ये ती महिला पंतप्रधान मोदींबद्दल अपमानास्पद टिप्पणी करताना दिसत होती. यात इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. हा व्हिडिओ सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केला गेला.

सर्वोच्च न्यायालयातील वकील स्मृती सिंग चंदेल यांनी 29 जुलै रोजी नोएडा येथील एक्सप्रेसवे पोलीस ठाण्यात ‘झिरो एफआयआर’ दाखल केला. हा गुन्हा ‘भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 352 (सार्वजनिक शांतता भंग करण्यास प्रवृत्त करण्याच्या उद्देशाने केलेले जाणीवपूर्वक अपमान), 353(1) (भारतीय लष्कर, नौदल किंवा हवाई दलातील अधिकारी, सैनिक, खलाशी किंवा हवाई दलाच्या जवानांना बंड करण्यास किंवा कर्तव्यात कसूर करण्यास प्रवृत्त करणारी विधाने करणे) आणि 356(1) (मानहानी) या कलमांतर्गत नोंदवण्यात आला आहे. “विनम्र विनंती आहे की, 23 जुलै 2026 रोजी मला माहिती मिळाली, की रुचिका ही नवी दिल्लीतील जंतरमंतर येथे आली होती आणि तिने भारताच्या माननीय पंतप्रधानांविरुद्ध सार्वजनिकरित्या अपमानास्पद व आक्षेपार्ह भाषेचा वापर केला.” असे तक्रारदार एफआयआरमध्ये म्हणतात. “या कृत्यामुळे केवळ घटनात्मक पदाची प्रतिष्ठाच दुखावली गेली नाही, तर द्वेष पसरवण्याच्या आणि सार्वजनिक शांतता भंग करण्याच्या जाणीवपूर्वक हेतूचे हे कृत्य प्रतीक आहे…” असे त्या म्हणतात.

उत्तरप्रदेशच्या एका पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितले की, “नोएडा पोलिसांनी हा ‘झिरो एफआयआर’ नोंदवला होता. मात्र, आता तो दिल्ली पोलिसांकडे वर्ग करण्यात आला आहे, कारण हे प्रकरण जंतरमंतर येथील निदर्शनांशी संबंधित आहे आणि दिल्ली पोलिसांच्या अधिकारक्षेत्रात येते.”

दिल्ली पोलिसांची ‘एक्स’ला नोटीस

हा एफआयआर अशा वेळी दाखल झाला आहे, जेव्हा दिल्ली पोलिसांनी संबंधित व्हिडिओ शेअर केल्याप्रकरणी अनेक सोशल मीडिया हँडल्सना नोटिसा बजावल्या होत्या. ‘द प्रिंट’ने यापूर्वी दिलेल्या वृत्तानुसार, स्पेशल सेलच्या ‘इंटेलिजन्स फ्यूजन अँड स्ट्रॅटेजिक ऑपरेशन्स’ (आयएफएसओ) विभागाने ‘एक्स’ला नोटीस बजावून विशिष्ट पोस्ट्स काढून टाकण्याचे किंवा त्यावरील ॲक्सेस बंद करण्याचे आणि तपासासाठी संबंधित सर्व इलेक्ट्रॉनिक नोंदी जतन करून ठेवण्याचे निर्देश दिले होते.

“निदर्शनादरम्यान आणि त्यानंतर अपलोड केलेल्या मजकुराचे पुनरावलोकन केल्यानंतर, पोलीस आक्षेपार्ह स्वरूपाच्या पोस्ट्स काढून टाकण्यासाठी नोटिसा बजावत आहेत,” असे एका पोलीस सूत्राने सांगितले आणि ही एक नियमित प्रक्रिया असल्याचे स्पष्ट केले. “ही एक नियमित आणि निरंतर चालणारी प्रक्रिया आहे. आम्ही आक्षेपार्ह आणि बेकायदेशीर मजकूर काढून टाकतो. एक्स हँडल रजत रंजन, सजग हिंदुत्व, जयपूर डायलॉग्स, केफ्रॉन चार्जर्स, अल्पकन्या, दीपिका भारद्वाज, बेसुरा तानसाणे, प्रीतमकरबौद्ध आणि प्रॅक्टिकल स्पाय यांना नोटीस बजावण्यात आली होती.” असे त्याने सांगितले.