नवी दिल्ली: ‘द प्रिंट’ला मिळालेल्या आणि पार्लमेंट स्ट्रीट पोलीस ठाण्यात नोंदवलेल्या एका डायरी नोंदीनुसार, 20 जुलै रोजी झालेल्या ‘संसद चलो’ मोर्चादरम्यान दिल्ली पोलिसांमधील एका आयपीएस अधिकाऱ्याच्या आदेशावरून रॅपिड ॲक्शन फोर्सने (आरएएफ) दंगल-विरोधी बंदूक (एआरजी) आणि प्लास्टिकच्या गोळ्यांच्या (पेलेट) दोन फेऱ्या झाडल्या होत्या.
‘रॅपिड ॲक्शन फोर्स’च्या ज्या तुकडीने ‘अँटी-रायट गन’ (एआरजी) वापरून पेलेट्स (छर्रे) झाडले, त्या तुकडीचे नेतृत्व उप-कमांडर करत होते. दंगल-विरोधी बंदुकीचा वापर झाल्याची ही एकच स्वतंत्र घटना होती, असे सूत्रांनी सांगितले. “अंतर्गत चौकशीतून असेही समोर आले की, केवळ एकाच ठिकाणी, कनॉट प्लेसला पेलेट्सचा वापर करण्यात आला आणि गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्या भागात तैनात असलेल्या पोलीस उपायुक्तांच्या (डीसीपी) आदेशानुसार त्याच कर्मचाऱ्याने दोन राऊंड्स झाडल्या,” असे एका पोलीस सूत्राने सांगितले.
नोंदीनुसार, ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या नेतृत्वाखालील आंदोलनादरम्यान गर्दीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी 55 नॉन-इलेक्ट्रिकल शेल्स, 15 इलेक्ट्रिकल शेल्स, 5 अश्रूधुराचे गोळे, दोन एआरजी, दोन बॅलिस्टिक काडतुसे आणि दोन प्लास्टिक पेलेट्सचा वापर करण्यात आला. ज्या पोलीस जिल्ह्याच्या अखत्यारीत आंदोलनाचे ठिकाण येते, त्या ‘नवी दिल्ली’ जिल्ह्यात तैनात नसलेले डीसीपी त्या सोमवारी कायदा व सुव्यवस्थेच्या कर्तव्यावर होते; त्यावेळी हजारो आंदोलक जंतरमंतर आणि आसपासच्या रस्त्यांवर जमले होते आणि संसदेच्या दिशेने मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न करत होते.
दिल्ली पोलिसांनी यापूर्वी 20 जुलैच्या मोर्चादरम्यान राजधानीत कोणत्याही पेलेट गनचा वापर केल्याचे नाकारले होते. ‘द प्रिंट’ने दिलेल्या वृत्तानुसार, आंदोलकांविरुद्ध अवाजवी बळाचा वापर केल्याबद्दल आरएएफ प्रमुखांनी अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांची कानउघाडणी केली होती आणि भविष्यात अशा शस्त्रांचे वाटप व वापर करण्यास मनाई केली होती. बुधवारी नंतर झालेल्या आढावा बैठकीत, आरएएफ प्रमुख सीमा धुंडिया यांनी प्रत्यक्ष कार्यरत असलेल्या जवानांना आणि अधिकाऱ्यांना सांगितले की, ‘आंदोलकांना जाणीवपूर्वक खाली पाडणे आणि आंदोलनातून बाहेर पडलेल्या किंवा बाजूला झालेल्या लोकांवरही हल्ला करणे यांसारख्या अवाजवी बळाच्या वापराच्या गंभीर बाबी दलाच्या नेतृत्वाच्या निदर्शनास आल्या आहेत’.
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आरएएफच्या महानिरीक्षक सीमा धुंडिया यांनी कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांना सांगितले की, ‘अशा प्रकारे अवाजवी बळाचा वापर समर्थनीय नाही आणि बळाचा वापर करताना टप्प्याटप्प्याने कार्यवाही केली जावी’. याव्यतिरिक्त, त्यांनी प्रत्यक्ष तैनात असलेल्या जवानांना सूचित केले की, राष्ट्रीय राजधानीतील तैनातीदरम्यान ‘प्रोजेक्टाइल अटॅक गन’ (पीएजी किंवा पेलेट गन्स), तसेच विद्युत-शस्त्रे आणि विद्युत-ढाल यांच्या वापरास दलाच्या मुख्यालयाने मनाई केली आहे. ही बाब अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा सर्वोच्च न्यायालयात दिल्लीतील निदर्शकांविरुद्ध पोलीस दलांकडून झालेला ‘बळाचा अतिवापर आणि कठोर कारवाई’ यांच्याशी संबंधित विविध याचिकांवर सुनावणी सुरू आहे.
Recent Comments