नवी दिल्ली: दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयातील निवासी डॉक्टरांनी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना पत्र लिहिले आहे. यात त्यांनी हवामान कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांना ‘वैद्यकीय सल्ल्याविरुद्ध रुग्णालयातून बाहेर पडण्याचा’ अधिकार मिळावा, अशी मागणी केली आहे. तसेच, त्यांना रुग्णालयातच ठेवण्याबाबत आणि सोमवारी जंतरमंतर येथे निदर्शकांवरील पोलीस कारवाईबाबत स्वतंत्र चौकशी करण्याची विनंतीही त्यांनी केली आहे.
वर्धमान महावीर मेडिकल कॉलेज (व्हीएमएमसी) आणि सफदरजंग हॉस्पिटलच्या निवासी डॉक्टर्स असोसिएशनने (आरडीए) मंगळवारी एका निवेदनात रुग्णांची स्वायत्तता, वैद्यकीय नीतिमत्ता, संस्थात्मक स्वातंत्र्य आणि सार्वजनिक आरोग्य संस्थांच्या कामकाजाबद्दल चिंता व्यक्त केली. ‘लीव्ह अगेन्स्ट मेडिकल ॲडव्हाइस’ (एलएएमए) ही एक अशी तरतूद आहे जी सक्षम रुग्णाला, डॉक्टरांनी उपचार सुरू ठेवण्याचा सल्ला दिलेला असूनही, त्यातील वैद्यकीय धोके समजून घेऊन आणि ते स्वीकारून रुग्णालयातून बाहेर पडण्याची मुभा देते.
“श्री. सोनम वांगचुक यांची वैद्यकीय स्थिती आणि त्यांना रुग्णालयात ठेवण्याची गरज हे स्वतंत्र वैद्यकीय निर्णयाचे विषय असले, तरी रुग्णालयात दाखल असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला सर्वप्रथम एक रुग्ण म्हणून सन्मान, सहानुभूती आणि प्रस्थापित वैद्यकीय नीतिशास्त्र व भारताच्या संविधानानुसार वागणूक मिळण्याचा अधिकार आहे,” असे डॉक्टरांच्या संघटनेने म्हटले आहे. त्यांनी पुढे नमूद केले की, रुग्णाच्या स्वातंत्र्यावर घातलेला कोणताही निर्बंध कायदेशीर, प्रमाणबद्ध आणि पारदर्शक असावेत; तसेच यामुळे रुग्णांचे अधिकार, डॉक्टरांचे व्यावसायिक स्वातंत्र्य किंवा रुग्णालयाचे कामकाज यांना कोणतीही बाधा येऊ नये. लडाखमधील शिक्षणतज्ज्ञ आणि पर्यावरण कार्यकर्ते असलेले वांगचुक, ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या आंदोलनाच्या समर्थनार्थ 28 जूनपासून बेमुदत उपोषणावर आहेत. हे आंदोलन ‘नीट’ परीक्षेतील कथित अनियमितता आणि या वादाशी संबंधित विद्यार्थ्यांच्या मृत्यूंच्या विरोधात केले जात आहे.
18 जुलै रोजी, म्हणजेच त्यांच्या उपोषणाच्या 21 व्या दिवशी, दिल्ली उच्च न्यायालयाने त्यांच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्याचे आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार त्यांना तातडीचे वैद्यकीय उपचार देण्याचे निर्देश दिले होते; त्यानंतर दिल्ली पोलिसांनी त्यांना सफदरजंग रुग्णालयात हलवले. त्यानंतर त्यांची पत्नी गीतांजली अंगमो यांनी दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली. त्यांनी आरोप केला की वांगचुक यांना बेकायदेशीरपणे डांबून ठेवण्यात आले आहे आणि त्यांना कुटुंबाच्या पसंतीच्या खाजगी रुग्णालयात हलवण्याची परवानगी मागितली. 19 जुलै रोजी, न्यायमूर्ती मिनी पुष्कर्णा यांनी अंतरिम दिलासा देण्यास नकार दिला. त्यांनी निरीक्षण नोंदवले की, वांगचुक यांची खालावलेली प्रकृती आणि त्यांनी स्वतःहून वैद्यकीय उपचार घेण्यास दिलेला नकार पाहता, त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्याचा सरकारचा निर्णय योग्य होता. डॉक्टरांच्या संघटनेने म्हटले आहे की, वांगचुक यांच्या रुग्णालयातील वास्तव्याबाबतचे अहवाल आणि सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध असलेल्या दृश्यांवरून तिथे असाधारण सुरक्षाव्यवस्था असल्याचे दिसून येते. यामध्ये रुग्णालयाच्या काही भागांत प्रवेशावर निर्बंध, काही मजले सील करणे, मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा दलांची तैनाती आणि रुग्णालयाच्या दैनंदिन कामकाजात व्यत्यय या गोष्टींचा समावेश आहे.
“जर अशा उपाययोजनांमुळे रुग्णांच्या सेवेत व्यत्यय आला, आरोग्यसेवा मिळवण्यात अडथळा निर्माण झाला, किंवा रुग्णालय हे उपचारांचे ठिकाण न राहता कायदा अंमलबजावणी यंत्रणेचाच एक भाग असल्यासारखे वाटणारे वातावरण निर्माण झाले, तर या प्रकरणाची स्वतंत्रपणे तपासणी होणे आवश्यक आहे,” असे निवासी डॉक्टरांनी लिहिले आहे.
या संघटनेने वांगचुक यांच्या सततच्या रुग्णालयातील वास्तव्याशी संबंधित परिस्थितीची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली; तसेच घटनात्मक अधिकार, वैद्यकीय आचारसंहिता किंवा प्रस्थापित कायदेशीर प्रक्रियांचे उल्लंघन झाल्याचे आढळल्यास संबंधित जबाबदारी निश्चित करण्याचीही मागणी केली. सोमवारी जंतरमंतर येथे शांततापूर्ण निदर्शने करणाऱ्यांवर अवाजवी बळाचा वापर केल्याचा आरोप करणाऱ्या अहवालांची स्वतंत्र तपासणी करण्याची मागणीही या संघटनेने केली. निवासी डॉक्टरांनी सांगितले की, “जंतर मंतर येथील घटनांसंदर्भातील वृत्तांमुळे आम्ही तितकेच चिंतित आहोत, जिथे शांततापूर्ण निदर्शकांवर बळाचा वापर करण्यात आल्याचे वृत्त आहे”. त्यांच्या मते, अशा घटना सिद्ध झाल्यास, ‘घटनात्मक संस्थांवरील जनतेचा विश्वास कमी होण्याचा आणि केवळ शांततेने आपल्या लोकशाही हक्कांचा वापर करू इच्छिणाऱ्या वैद्यकीय क्षेत्रातील सदस्यांसह नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण होण्याचा धोका आहे’.
आठ-कलमी निवेदनात सार्वजनिक रुग्णालये गैर-वैद्यकीय हस्तक्षेपाच्या धारणेपासून मुक्त राहावीत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. सफदरजंग रुग्णालयाने 21 जुलै रोजी सकाळी 9 वाजता जारी केलेल्या ताज्या आरोग्य बुलेटिननुसार, वांगचुक यांचे महत्त्वाचे मापदंड स्थिर आहेत, परंतु अनेक प्रयोगशाळा चाचण्यांचे निष्कर्ष असामान्य आहेत. त्यांच्या रक्तातील साखरेची पातळी कमी आहे, तर त्यांच्या रक्तातील पोटॅशियमची पातळी 3.2 एमईक्यू/एल असून ती सामान्य मर्यादेपेक्षा कमी आहे. डॉक्टरांनी ॲनिमिया आणि पांढऱ्या रक्तपेशींची कमी संख्या यासह पॅन्सायटोपेनिया कायम असल्याचेही सांगितले. बुलेटिनमध्ये म्हटले आहे की, वांगचुक सध्या तोंडावाटे पुनर्जलीकरण उपचार (ओरल रिहायड्रेशन थेरपी) आणि तोंडावाटे पोटॅशियम पूरक आहार घेत आहेत, परंतु वारंवार वैद्यकीय सल्ला देऊनही ते शिरेवाटे दिले जाणारे द्रवपदार्थ (इंट्राव्हेनस फ्लुइड्स) आणि ग्लुकोज घेण्यास नकार देत आहेत.
रुग्णालयाने म्हटले आहे की, “त्यांची सुरू असलेली सौम्य ते मध्यम स्वरूपाची निर्जलीकरण स्थिती, प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमधील सातत्यपूर्ण असामान्यता आणि दीर्घकाळच्या उपवासामुळे आलेला शारीरिक ताण लक्षात घेता, त्यांच्या प्रकृती सुधारण्यासाठी आणि कोणत्याही संभाव्य गुंतागुंतीचे वेळेवर निदान व व्यवस्थापन करण्यासाठी सतत वैद्यकीय देखरेख आणि निरंतर निरीक्षण अत्यावश्यक आहे.”
Recent Comments