इंदूर: इंदूरमध्ये राहुल गांधींच्या ‘छात्रों की गूंज’ (विद्यार्थ्यांचा आवाज) या कार्यक्रमात एका विनोदी कलाकाराने पंतप्रधान नरेंद्र मोदींची हुबेहूब नक्कल केल्यावरून शनिवारी काँग्रेस आणि भाजप यांच्यात शाब्दिक चकमक झाली. विद्यार्थ्यांसाठी आयोजित या कार्यक्रमात स्टँड-अप कॉमेडियन पुलकित मणी याने मंचावर येऊन मोदींच्या देहबोलीची आणि परदेशी नेत्यांशी बोलण्याच्या शैलीची नक्कल केली.
या सादरीकरणात मोदींचे परराष्ट्र धोरण, त्यांच्या आईचा उल्लेख आणि पंतप्रधानांनी मुलांसोबत केलेला एका नाण्याचा प्रयोग (मॅजिक ट्रिक) यांचा समावेश होता. परदेशी नेत्यांशी संवाद साधताना मोदी ज्या प्रकारे बोलतात, त्याची नक्कल करत मणी यांनी वारंवार ‘माय फ्रेंड’ (माझ्या मित्रा) हा शब्दसमूह वापरला. पंतप्रधानांचे थेट नाव न घेता ते म्हणाले, “माय फ्रेंड, कसे आहात?” गांधी यांनी त्याला प्रतिसाद देत विचारले, “मी ठीक आहे, तुम्ही कसे आहात मोदी जी?” त्यावर मणी म्हणाले, “खूप त्रास होतोय.” आणि मोदींच्या देहबोलीची अतिरंजित नक्कल करत ‘माय फ्रेंड’ असे म्हणणे चालूच ठेवले.
या सादरीकरणात गलगोटियाज युनिव्हर्सिटी आणि ‘इंडिया ग्लोबल एआय समिट’मध्ये त्या विद्यापीठाने सादर केलेल्या चिनी ह्युमनॉइड रोबोटवरून निर्माण झालेल्या वादाचाही उल्लेख करण्यात आला. त्यानंतर गांधी म्हणाले, “तुम्हाला भेटून खूप आनंद झाला,” आणि मणी यांना “आणखी काहीतरी सांगा” असे सांगितले. त्यानंतर त्या विनोदी कलाकाराने पंतप्रधानांच्या आईचा उल्लेख केला; मोदींची नक्कल करत आणि हसत ते म्हणाले, “आईला खुर्ची द्या, आई.”
मणी यांनी मुलांशी संवाद साधताना मोदींनी केलेल्या एका नाण्याच्या प्रयोगाचीही नक्कल केली; त्यांनी आपल्या कपाळावर नाणे ठेवले आणि प्रेक्षकांनी त्याला जोरदार दाद दिली. काँग्रेसने या संवादाचे व्हिडिओ ‘एक्स’वर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केले. त्यांच्या अधिकृत हँडलवरून एक व्हिडिओ ‘नरेंद्र मोदींचे परराष्ट्र धोरण’ या मथळ्याखाली पोस्ट केला गेला, तर दुसऱ्या व्हिडिओसोबत “माय फ्रेंड!! ग्रेट हॅरेसमेंट!!” असे लिहिले होते.
काँग्रेसचे राज्यसभा खासदार पवन खेडा यांनीही हा व्हिडिओ शेअर केला. त्यानंतर भाजपने गांधी आणि काँग्रेसवर टीका केली; विशेषतः मोदींच्या दिवंगत आईचा उल्लेख केल्याबद्दल त्यांनी तीव्र आक्षेप घेतला. उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांनी ‘एक्स’वर लिहिले: “माननीय पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदीजी यांच्या दिवंगत मातेबद्दल आक्षेपार्ह शब्द उच्चारले जात असताना आणि त्यावर राहुल गांधी हसत असताना पाहणे अत्यंत लज्जास्पद आणि वेदनादायी आहे.”
“माता हा राजकारणाचा विषय नाही. कोणत्याही सुसंस्कृत समाजात मातेचा अपमान स्वीकारार्ह असू शकत नाही,” असे ते म्हणाले. “पंतप्रधानांच्या दिवंगत मातेबद्दल केलेल्या असभ्य टिप्पणीवर हसणे हे तुमच्या स्वतःच्या राजकीय संस्कृतीचे दर्शन घडवते. राहुल गांधीजी, राजकीय विरोधात सभ्यतेच्या सर्व मर्यादा ओलांडणे ही लोकशाही नाही, सेवा नाही आणि संस्कृतीही नाही. देशातील मातृशक्ती हे सर्व पाहत आहे. अशी असंवेदनशीलता आणि थट्टा कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकार्य नाही,” असे धामी यांनी पुढे नमूद केले.
मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री मोहन यादव यांनीही गांधींवर टीका करताना म्हटले की, त्यांची “बेजबाबदार वृत्ती अत्यंत लज्जास्पद, निंदनीय आणि अशोभनीय आहे.” यादव पुढे म्हणाले, “आपल्या देशाची संस्कृती आणि मातांच्या सन्मानाचा अपमान करून त्यांनी तरुणांचे भविष्य चुकीच्या दिशेने नेण्यास प्रोत्साहन दिले आहे.” मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, पंतप्रधानांच्या मातेचा अपमान म्हणजे देशभरातील मातांचा अपमान आहे आणि त्यांनी गांधींकडून माफीची मागणी केली.
राजकीय प्रतिस्पर्ध्याच्या सार्वजनिक प्रतिमेचा उपहासासाठी वापर करण्याची काँग्रेसची ही पहिलीच वेळ नाही. ऑगस्टमध्ये एका काँग्रेस कार्यक्रमात, मोदींच्या परराष्ट्र धोरणावर टीका करताना गांधींनी पक्षाचे नेते संदीप दीक्षित यांना मिठी मारली होती. दीक्षित यांनी गमतीने विचारले होते, “तुम्ही मला मेलोनी समजून तर मिठी मारत नव्हता ना?” त्यावर गांधींनी उत्तर दिले, “मी अजून त्या टप्प्यावर पोहोचलेलो नाही.” भाजपने या संवादावर टीका केली होती.
दोन्ही पक्षांमध्ये सोशल मीडियावर व्यापक संघर्ष सुरू आहे, ज्यामध्ये ‘एआय’ तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार केलेल्या प्रतिमांचाही समावेश आहे. या महिन्याच्या सुरुवातीला, काँग्रेसच्या केरळ शाखेने भाजप नेत्यांना लक्ष्य करणाऱ्या ‘एआय’-निर्मित प्रतिमा शेअर केल्या होत्या; यामध्ये अमित शहा यांच्याशी साधर्म्य असलेला एक व्यक्ती ‘मारुती ओमनी’ गाडीत बसलेला असतानाची प्रतिमा आणि रेल्वे स्थानकावर मोदी असल्याचे दर्शवणारी दुसरी प्रतिमा यांचा समावेश होता. त्यानंतर, गुजरात, केरळ आणि तेलंगणा येथील भाजपच्या राज्य शाखांनी सोनिया गांधी यांना लक्ष्य करणाऱ्या ‘एआय’-निर्मित प्रतिमांची मालिकाच शेअर केली. तेलंगणा भाजपच्या एका पोस्टमध्ये एका बारमधील महिलेचे छायाचित्र होते आणि त्याला ‘लुसियाना, इटली. साधारण 1970 चे दशक’ असे शीर्षक दिले होते; हा संदर्भ सोनिया गांधी यांच्या जन्मस्थानाशी जोडलेला होता.
या पोस्ट्सपैकी काहींबाबत कायदेशीर कारवाई केली जात असल्याचे काँग्रेसने त्यानंतर स्पष्ट केले आहे.

Recent Comments