नवी दिल्ली: नेहा बोरा आणि इतर एआयएसए कार्यकर्ते जेव्हा पहिल्या सीजेपी आंदोलनादरम्यान जंतरमंतरवर बेमुदत उपोषणाला बसले होते, तेव्हा राहुल गांधी तिथे गेले नव्हते. मात्र, सोमवारी जेव्हा ‘इंडिया’ आघाडीने सर्वोच्च न्यायालयाच्या दिशेने मोर्चा काढला, तेव्हा बोरा या प्रियांका गांधी वद्रा यांच्यासोबत चालत होत्या आणि राहुल गांधी त्यांच्या अगदी मागे होते.
मतदार याद्यांची ‘विशेष सखोल पडताळणी’ (एसआयआर) आणि त्याअंतर्गत मोठ्या प्रमाणावर मतदारांची नावे वगळल्याच्या कथित प्रकारांविरोधात हा मोर्चा काढण्यात आला होता. निवडणूक आयोगावर ‘मतचोरी’ला मदत केल्याचा आरोप करत, विरोधी पक्षांनी ही प्रक्रिया थांबवण्याची आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे. त्यानंतर संध्याकाळी, विरोधी पक्षांच्या वतीने राहुल गांधी आणि ज्येष्ठ वकील अभिषेक मनू सिंघवी यांनी सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली.
या मोर्चाचा मध्य दिल्लीतील वाहतुकीवर स्पष्ट परिणाम दिसून आला. निदर्शक विविध ठिकाणी जमा होऊन घोषणाबाजी आणि ध्वजप्रदर्शन करत असताना, कॉन्स्टिट्यूशन क्लबपासून सर्वोच्च न्यायालयाकडे जाणाऱ्या मार्गावर वाहनांची गती मंदावली होती. मार्गावर ‘मतचोर, सत्ताचोर’ असे लिहिलेले फलक झळकत होते, तर रस्त्यांच्या कडेला जमलेल्या गटांकडून घोषणा दिल्या जात होत्या. विरोधी पक्षांचे खासदार सुरुवातीला कॉन्स्टिट्यूशन क्लबमधून व्होल्वो बसने आले आणि नंतर बाराखंबा रोडजवळ उतरून पायी चालत पुढे गेले. मोर्चाभोवती गर्दी वाढत गेल्याने, गजबजलेल्या रस्त्यांवरून मार्ग काढताना नेत्यांची चांगलीच कसरत झाली.
या मोर्चामध्ये ‘इंडिया’ आघाडीतील विविध पक्षांचे नेते एकत्र आले होते; यात काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे, प्रियांका गांधी वाड्रा, शशी थरूर, सचिन पायलट आणि मुकुल वासनिक यांचा समावेश होता. तसेच, समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव, आरजेडी नेते तेजस्वी यादव, सीपीआयचे डी. राजा, सीपीआय (एम) चे एम. ए. बेबी, शिवसेना (यूबीटी) चे संजय राऊत, राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) च्या सुप्रिया सुळे आणि टीएमसीच्या सागरिका घोष यांच्यासह नागरी समाज कार्यकर्ते योगेंद्र यादव आणि बोरा हेदेखील उपस्थित होते. आपल्या पक्षांमधील राजकीय मतभेद असूनही, चालताना आणि गप्पा मारताना नेत्यांमध्ये चांगलीच सौहार्दपूर्ण भावना दिसून आली. “हे पक्षाच्या सीमांच्या पलीकडचे आहे. लोकशाही वाचवण्यासाठी आम्ही सर्वजण एकत्र आलो आहोत,” असे सीपीआय नेत्या ॲनी राजा यांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले.
कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार, जे आपल्या समर्थकांसह चालत होते, त्यांनी ‘द प्रिंट’शी बोलताना या आंदोलनाचा मुख्य मुद्दा थोडक्यात मांडला: “मतदानाचा अधिकार म्हणजे जगण्याचा अधिकार आहे.” रस्त्याच्या कडेला विखुरलेली पादत्राणे गर्दीच्या प्रचंड रेट्याची साक्ष देत होती. गर्दीतून वाट काढताना काही आंदोलकांची पादत्राणे गहाळ झाली, तर काहींनी पायाला दुखापत झालेली असूनही अनवाणी चालणे सुरूच ठेवले. अनेक सहृदय नागरिकांनी आईस्क्रीमचे बॉक्स विकत घेऊन ते आंदोलकांमध्ये वाटले, तर स्वयंसेवकांनी केळी आणि इतर फळे वितरित केली. काँग्रेस सेवा दलाचे कार्यकर्ते मार्गावरील विविध ठिकाणी फिरत होते आणि रस्त्यावर तासनतास थांबलेल्या लोकांना पाणी वाटत होते. रस्त्यावर सेवा दलाचे अनेक ट्रकही होते.
मार्गावर अनेक ठिकाणी काँग्रेस आणि समाजवादी पक्षासह विविध विरोधी पक्षांचे झेंडे फडकत होते; मात्र मध्य दिल्लीतून मार्गक्रमण करणाऱ्या या पदयात्रेत त्या सर्वांमध्ये ‘तिरंगा’च सर्वात उठून दिसत होता आणि पक्षांच्या झेंड्यांच्या वर तो ठळकपणे नजरेस पडत होता.
Recent Comments