नवी दिल्ली: कन्हैया कुमार यांना डाव्या विचारसरणीच्या गोटातून काँग्रेसमध्ये आणण्यामागे एक स्पष्ट राजकीय उद्देश होता; तो म्हणजे, तरुण मतदारांमधील त्यांची लोकप्रियता पक्षाला अशा एका मतदारवर्गाशी पुन्हा नाते जोडण्यास मदत करू शकेल, ज्यांच्याशी संपर्क टिकवून ठेवण्यासाठी पक्षाला संघर्ष करावा लागला आहे.
जेएनयू विद्यार्थी संघटनेचे माजी अध्यक्ष आणि काँग्रेसमध्ये सामील झालेला एक लोकप्रिय तरुण चेहरा असलेल्या कुमार यांनी ‘भारत जोडो यात्रे’दरम्यान राहुल गांधींसोबत पदयात्रा केली होती. त्यानंतर जुलै 2023 मध्ये त्यांची पक्षाची विद्यार्थी शाखा असलेल्या एनएसयूआयच्या एआयसीसी प्रभारीपदी नियुक्ती करण्यात आली. मात्र, दिल्ली विद्यापीठ विद्यार्थी संघटनेच्या (डीयूएसयू) निवडणुकीतील एनएसयूआयच्या अलीकडील कामगिरीमुळे, पक्षाची रणनीती प्रत्यक्ष निवडणुकीत कितपत फायदेशीर ठरली आहे, यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. यावर्षी एनएसयूआयला डीयूएसआयच्या चार सदस्यीय केंद्रीय पॅनेलमध्ये एकही जागा जिंकता आली नाही. 2015 नंतर पहिल्यांदाच विद्यापीठाच्या या सर्वोच्च मंडळात त्यांना पूर्णपणे अपयश आले आहे.
अभाविपने अध्यक्ष, सचिव आणि सह-सचिव ही पदे जिंकली, तर उपाध्यक्षपद अपक्ष उमेदवार दीपांशू शोकीन याच्याकडे गेले; शोकीनने यापूर्वी एनएसयूआयकडून उमेदवारी मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता. शोकीनचे हे प्रकरण एनएसयूआयसाठी विशेषतः अडचणीचे ठरले आहे. शोकीनने ३०,६१५ मते मिळवून उपाध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकली आणि ABVP च्या इशू मौर्यचा पराभव केला, ज्याला 16 हजार 910 मते मिळाली होती. एनएसयूचा अधिकृत उमेदवार वीर छत्रथ 4 हजार 414 मते मिळवून तिसऱ्या स्थानावर राहिला. अभाविपच्या उमेदवाराच्या तुलनेत शोकीनचे मताधिक्य, 13 हजार 705 मते हे एनएसयूआयच्या उमेदवाराला मिळालेल्या एकूण मतांच्या तिप्पट होते. ही केवळ अचानक समोर आलेल्या एखाद्या अपक्ष उमेदवाराची बाब नव्हती. शोकीन 2023 पासून एनएसयूआयसोबत सक्रिय होता. त्याचवर्षी कुमार यांनी संघटनेची धुरा सांभाळली होती. आणि त्याने 2023 व 2024 च्या डीएसयूआय निवडणुकांमध्ये संघटनेसाठी प्रचार केला होता. तसेच, त्याने आपल्या महाविद्यालयात विद्यार्थी प्रतिनिधी म्हणूनही काम केले होते.
2025 मध्ये, शोकीनने एनएसयूआयच्या तिकिटावर विद्यार्थी संघटनेची निवडणूक लढवण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु त्याची निवड झाली नाही. यावर्षी त्याने पुन्हा तिकीट मिळवण्याचा प्रयत्न केला, परंतु त्या प्रक्रियेचा शेवट वादात झाला. शोकीनचे म्हणणे आहे की, त्याची एनएसयूआय उमेदवार म्हणून निवड झाली होती, परंतु नंतर त्याला माघार घेण्यास सांगण्यात आले. त्याने नकार दिला आणि त्यानंतर अपक्ष म्हणून निवडणूक लढवली. मात्र, एनएसयूआयच्या सूत्रांनी सांगितले की, वेगळ्या पदासाठी निवडणूक लढवण्यास सांगितल्यानंतर त्याने संघटना सोडली. कुमार यांच्या जवळच्या सूत्रांचा हवाला देणाऱ्या पीटीआयच्या वृत्तानुसार, शोकीनला अध्यक्षपदाचे तिकीट देऊ केले होते, परंतु त्याने उपाध्यक्षपदासाठीच निवडणूक लढवण्याचा आग्रह धरला होता. तिकीट वाटपावरून झालेल्या वादामुळे संघटनेबाहेर पडून निवडणूक लढवणारा शोकीन हा एकमेव इच्छुक उमेदवार नव्हता. विशेष यादव या आणखी एका इच्छुकाने एनएसयूआयच्या बाहेर राहून सह-सचिवपदाची निवडणूक लढवली. त्याला 15 हजार 778 मते मिळाली, जी एनएसयूआयचा अधिकृत उमेदवार गोपाळ चौधरी याला मिळालेल्या 15 हजार 206 मतांपेक्षा अधिक होती. कुमार यांच्या कार्यकाळात उमेदवारांच्या निवडीवरून वाद होणे ही काही नवीन बाब नाही.
2024 मध्ये पंजाब विद्यापीठात, एनएसयूआयमधील बंडखोर उमेदवार अनुराग दलाल यांनी अपक्ष म्हणून अध्यक्षपदाची निवडणूक लढवली आणि 3 हजार 433 मते मिळवून विजय मिळवला. याउलट, एनएसयूआयच्या अधिकृत उमेदवाराला, राहुल नैन यांना केवळ 501 मते मिळाली आणि ते सहाव्या स्थानावर राहिले.
त्यानंतरच्या वर्षी, पंजाब विद्यापीठातील संघटनेच्या उमेदवारी निवडीवरून झालेल्या वादामुळे सुमित कुमार या आणखी एका उमेदवाराने एनएसयूआयच्या बाहेर राहून निवडणूक लढवली. त्यांना 2 हजार 660 मते मिळाली, तर एनएसयूआयचे अधिकृत उमेदवार परबजोत सिंग गिल यांना 1 हजार 359 मते मिळाली. जरी हे बंडखोर उमेदवार जिंकले नाहीत, तरीही त्यांना कन्हैया कुमार यांनी निवडलेल्या अधिकृत उमेदवारापेक्षा अधिक मते मिळाली. अभाविपच्या गौरव वीर सोहल यांनी 3 हजार 148 मते मिळवून ही निवडणूक जिंकली.
विशेष म्हणजे, ‘छात्रों की गूंज’ या उपक्रमाच्या पाचव्या आवृत्तीनिमित्त इंदूरमध्ये राहुल गांधींचे जंगी स्वागत होत असतानाच डीयूएसयू निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाले; या कार्यक्रमात त्यांना तरुणांचा विश्वास असलेला नेता म्हणून सादर करण्यात आले होते. गांधी हे विद्यार्थी आणि तरुणांना आपल्या राजकीय जनसंपर्क मोहिमेचा केंद्रबिंदू बनवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र, डीयूएसयूच्या निकालांनी हे स्पष्ट केले की, प्रत्यक्ष जमिनीवरील पातळीवर आणि सोशल मीडियावर झालेला गाजावाजा निवडणुकीतील विजयात परावर्तित होऊ शकला नाही—दिल्ली विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांनी एनएसयूआयला नाकारले.
Recent Comments