तमिळनाडूमध्ये विजय यांच्या ‘टीव्हीके’चा प्रबळ पक्ष म्हणून उदय

टीव्हीके प्रमुख विजय (छायाचित्र) आणि त्यांचे आई-वडील, तामिळनाडू निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाने केलेल्या कामगिरीचा आनंद साजरा करताना.

चेन्नई: अभिनेता विजय यांच्या ‘तमिळगा वेट्री कझगम’ (टीव्हीके) या पक्षाने, आपल्या पहिल्याच निवडणुकीत 234 पैकी जवळपास सर्वच जागांवर स्वबळावर निवडणूक लढवत, तमिळनाडूच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ घडवून आणली आहे. तो केवळ एक ‘राजकीय समीकरणे बिघडवणारा’ पक्ष ठरेल अशी अपेक्षा असताना, टीव्हीके त्यापेक्षा कितीतरी अधिक ताकदवान पक्ष म्हणून समोर आला आहे. निवडणूक आयोगाने सायंकाळी 5 वाजता जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, टीव्हीकेने 10 जागांवर विजय मिळवला होता आणि 234 पैकी 100 जागांवर आघाडी घेतली होती; बहुमताचा आकडा गाठण्यासाठी त्यांना केवळ 11 जागांची आवश्यकता होती.

टीव्हीके ने सत्ताधारी ‘द्रविड मुन्नेत्र कझगम’ (डीएमके) यांच्या नेतृत्वाखालील ‘सेक्युलर प्रोग्रेसिव्ह अलायन्स’, ‘ऑल इंडिया अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कझगम’ यांच्या नेतृत्वाखालील ‘नॅशनल डेमोक्रॅटिक अलायन्स’ आणि ‘नाम तमिळर काची’सारख्या इतर पक्षांनाही मागे टाकले आहे. सुमारे 85 टक्के इतक्या विक्रमी मतदानावरून मतदारांमधील, विशेषतः तरुण, महिला आणि शहरी किंवा निम-शहरी भागांतील मतदारांमधील प्रचंड उत्साह दिसून आला. टीव्हीकेने रोजगार, शैक्षणिक कर्जे आणि महिला सक्षमीकरणाच्या उपक्रमांवर दिलेल्या भरामुळे हे मतदार पक्षाकडे आकर्षित झाले होते. 15 ते 25 टक्के इतका जो अपेक्षित मतांचा वाटा वर्तवण्यात आला होता, त्यापेक्षा कितीतरी अधिक चांगली कामगिरी टीव्हीकेने केली आहे. या पक्षाने सर्वच्या सर्व 234 जागांवर, प्रामुख्याने शहरी भाग, उत्तरेकडील जिल्हे आणि दक्षिणेकडील काही निवडक भागांमध्ये अत्यंत लक्षणीय कामगिरी नोंदवली आहे. राजकीय अनुभव नसताना आणि कोणत्याही पक्षाशी युती न करताही, अभिनेता विजय यांनी आपल्या चाहत्यांचे रूपांतर प्रत्यक्ष मतदारांमध्ये करण्यात यश मिळवले आहे.

या निवडणुकीतील ‘चौरंगी लढती’मुळे अनेक मतदारसंघांमध्ये विजयाचे मताधिक्य लक्षणीयरीत्या कमी झाले. 2006 मध्ये ‘देसिया मुरपोक्कू द्रविड कझगम’ (डीएमडीके) च्या प्रवेशावेळी आणि 2016 च्या निवडणुकीत दिसून आलेल्या ऐतिहासिक प्रवृत्तींशी हे चित्र सुसंगत आहे. टीव्हीकेसारखे नवीन पक्ष मतांचे विभाजन करतात; यामुळे सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या जागांवरही अटीतटीच्या लढती होतात आणि मतदारांच्या पसंतीमध्ये होणारा अगदी छोटासा बदलही निर्णायक ठरतो. टीव्हीकेच्या या पहिल्याच निवडणुकीमुळे मतदानाचे प्रमाण आणि निवडणुकीच्या अगदी शेवटच्या टप्प्यात होणारी मतांची एकजूट यांचे महत्त्व अधिकच अधोरेखित झाले.

दोन प्रमुख द्रविड पक्षांवर टीव्हीकेचा झालेला परिणाम प्रदेशानुसार वेगवेगळा दिसून आला. एआयएडीएमकेला सत्ताविरोधी मतांपासून वंचित ठेवून टीव्हीकेने त्यांचे अधिक नुकसान केले असले, तरी डीएमकेच्या जनाधाराला मात्र टीव्हीकेने अधिकच मोठा धक्का दिला. सत्ताधारी पक्ष म्हणून डीएमकेमध्ये आलेला ‘सुस्तपणा’, कायदा व सुव्यवस्थेची स्थिती आणि प्रशासकीय मुद्दे यांवर टीव्हीकेने जोरदार टीका केली; विशेष म्हणजे, एआयएडीएमकेनेही याच मुद्द्यांवरून सत्ताधाऱ्यांना लक्ष्य केले होते. विश्लेषकांनी अधोरेखित केल्याप्रमाणे, पक्षाने आपल्या नेत्याच्या लोकप्रियतेपलीकडे कोणतीही सखोल संघटनात्मक रचना, कार्यकर्त्यांची उभारणी किंवा स्पष्टपणे मांडलेली विचारधारा न बाळगता, मोठ्या प्रमाणावर विजय यांच्या वैयक्तिक लोकप्रियतेवरच अवलंबून राहिला.

राजकीय विश्लेषक अरुण कुमार यांनी ‘द प्रिंट’ला सांगितले, “एकंदरीत, टीव्हीकेने नवीन चेहऱ्यांना संधी दिली, तरुण आणि महिलांच्या सहभागासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले आणि तामिळनाडूच्या राजकारणातील अनिश्चितता वाढवली. यामुळे पारंपरिक द्रविड द्विपक्षीय मक्तेदारीचे समीकरण गुंतागुंतीचे झाले, मताधिक्य कमी झाले आणि मतांच्या टक्केवारीच्या माध्यमातून पक्षाने आपले लक्षणीय पदार्पण केले.”