भारत-चीन यांच्यात पूर्व क्षेत्रात ‘कोअर कमांडर’ स्तरावरील चर्चा

प्रातिनिधिक प्रतिमा | इंडिया डिफेन्स रिव्ह्यू

नवी दिल्ली: भारत आणि चीनने सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात पूर्व सेक्टरमध्ये कॉर्प्स कमांडर स्तरावरील चर्चेच्या दोन फेऱ्या घेतल्या आहेत, ज्यामध्ये अरुणाचल प्रदेशच्या टेकसिंगच्या सामान्य भागात सतत तणावाच्या पार्श्वभूमीवर सोमवारी झालेल्या बैठकीचा समावेश आहे.

येथे साप्ताहिक पत्रकार परिषदेला संबोधित करताना परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल म्हणाले, की ऑगस्ट 2025 आणि ऑगस्ट 2026 मध्ये भारत आणि चीनच्या विशेष प्रतिनिधींमध्ये झालेल्या सामंजस्यानुसार ही बैठक झाली आणि त्यानंतरच्या चर्चा आणि त्यानंतरच्या चर्चा आणि समन्वयासाठी कार्य यंत्रणा आणि नवी दिल्ली येथे बैठक झाली.  “पहिली वरिष्ठ सर्वोच्च लष्करी कमांडर-स्तरीय ध्वज बैठक 6 सप्टेंबर रोजी अरुणाचल प्रदेशातील भारतीय बाजूकडील वाचा येथे आणि 7 सप्टेंबर 2026 रोजी चीनच्या बाजूने दमाई येथे आयोजित करण्यात आली होती. अशीच यंत्रणा पश्चिम क्षेत्रातही अस्तित्वात आहे,” त्यांनी एका प्रश्नाला उत्तर देताना सांगितले. या बैठकीत नेमके काय घडले, याचा तपशील त्यांनी उघड केला नाही.

भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व नागालँडमधील दिमापूरजवळील रंगपहार येथे मुख्यालय असलेल्या 3 कॉर्प्स (स्पीयर कॉर्प्स) चे कमांडर लेफ्टनंट जनरल गिरीश कालिया करत होते. पूर्व सेक्टरमध्ये झालेल्या कॉर्प्स कमांडर-स्तरीय बैठकांचा हा पहिला संच आहे, गलवान संघर्षानंतर 2020 मध्ये पश्चिम सेक्टरमध्ये स्थापित केलेला सराव. अशी यंत्रणा आता मध्यम क्षेत्रासाठीही मान्य करण्यात आली आहे. ‘द प्रिंट’ ने 27 ऑगस्ट रोजी वृत्त दिले होते, की भारत आणि चीन वास्तविक नियंत्रण रेषेवर  त्यांच्या लष्करी संप्रेषण आर्किटेक्चरचा लक्षणीय विस्तार करण्यासाठी सज्ज आहेत, दोन नवीन हॉटलाइन आणि दोन अतिरिक्त बैठक बिंदू पूर्व आणि मध्य क्षेत्रात स्थापित केले जात आहेत. सीमा प्रश्नासाठी भारत आणि चीनचे विशेष प्रतिनिधी असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (एनएसए) अजित डोवाल आणि चीनचे परराष्ट्रमंत्री वांग यी यांच्यात नुकत्याच झालेल्या बैठकीच्या निकालांपैकी हे निर्णय होते. अरुणाचल प्रदेशातील टाकसिंग भागातील परिस्थितीच्या काही आठवड्यांनंतर पूर्वेकडील क्षेत्रातील बैठक आहे.

‘द प्रिंट’ने 11 ऑगस्ट रोजी नोंदवले होते की, तिबेट-चीन प्रदेशाला लागून असलेल्या अप्पर सुबनसिरी जिल्ह्यातील दुर्गम सीमावर्ती गाव, टाकसिंग नावाच्या भागात भारतीय आणि चिनी गस्ती पक्ष आमनेसामने आले तेव्हा जुलैच्या अखेरीस आमनेसामनेची पहिली फेरी झाली. एलएसीच्या 2.5 किमी आत ही घटना घडल्याचे सांगण्यात येत आहे. नेहमीच्या बॅनर प्रोटोकॉल, ज्या अंतर्गत दोन्ही बाजूंनी दावा केला, की ते त्यांच्या क्षेत्रात आहेत, पार पाडले गेले आणि चिनी लोकांनी मागे खेचले. मात्र, ऑगस्टच्या सुरुवातीलाच चिनी परत आल्याचे कळते. भारताने रणनीती आणि सामर्थ्य यामध्ये समानता सुनिश्चित करण्यासाठी सामरिक पावले उचलली आहेत.