अरबी समुद्रात पाकिस्तानी नौदलाच्या जहाजाची भारतीय नौदल जहाजाशी धडक

फाईल फोटो: भारत आणि पाकिस्तानचे राष्ट्रध्वज.

नवी दिल्ली: आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात एका चिंताजनक घटनेत, मंगळवारी संध्याकाळी पाकिस्तानी नौदलाच्या एका जहाजाची भारतीय नौदलाच्या एका आघाडीच्या युद्धनौकेशी धडक झाली. भारतीय जहाजाचे कोणतेही मोठे नुकसान झाले नाही. भारताने आज, बुधवारी पाकिस्तानच्या ‘चार्ज द अफेअर्स’ला (राजदूत-स्तरीय प्रतिनिधी) बोलावून घेतले आणि पाकिस्तानी नौदलाच्या तुकड्यांच्या ‘अस्वीकार्ह आणि अव्यावसायिक’ वर्तनाबद्दल तीव्र निषेध नोंदवला.

संरक्षण आणि सुरक्षायंत्रणेतील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ही घटना मंगळवारी उशिरा संध्याकाळी उत्तर अरबी समुद्रात घडली. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानची नौदलाची एक जहाज अतिशय वेगाने भारताच्या एका आघाडीच्या नौदलाच्या जहाजाच्या अगदी जवळ आली; भारतीय जहाज त्यावेळी नियमित पाळत ठेवण्याच्या मोहिमेवर होते. सूत्रांनी सांगितले की, भारतीय जहाजाचे कोणतेही मोठे नुकसान झाले नाही; परराष्ट्र मंत्रालयाने या वृत्ताला दुजोरा दिला. त्यांनी नमूद केले की, पाकिस्तानने यापूर्वीही बेजबाबदार वर्तन केले आहे, परंतु याआधी ते कधीही इतके जवळ आले नव्हते.

पाकिस्तानी मुत्सद्याला (डिप्लोमॅट) बोलावण्याबाबतच्या निवेदनात परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात घडलेल्या या घटनेमुळे कोणतेही मोठे नुकसान झाले नसले तरी, पाकिस्तानी नौदलाच्या जहाजाचे वर्तन हे एप्रिल 1991 मधील ‘भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील लष्करी सराव, हालचाली आणि सैन्याच्या हालचालींबाबत पूर्वसूचना देण्याबाबतच्या करारा’च्या कलम 10 चे थेट उल्लंघन होते. मंत्रालयाने पुढे म्हटले की, “अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी सर्व लष्करी तुकड्यांनी योग्य ती खबरदारी घ्यावी आणि दोन्ही बाजूंमधील संबंधित करारांच्या तरतुदींचा आदर करावा, ही बाब संबंधित पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याची सूचना पाकिस्तानच्या ‘चार्ज डी अफेअर्स’ना (राजदूत नसताना कार्यभार पाहणारे वरिष्ठ मुत्सद्दी) देण्यात आली.”

इस्लामाबादमधील भारताच्या ‘चार्ज डी अफेअर्स’ना पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडे अशाच प्रकारचा निषेध नोंदवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. दोन्ही देशांमधील 1991 चा करार कोणत्याही लष्करी सरावाबाबत दुसऱ्या बाजूला पूर्वसूचना देण्यावर भर देतो, जेणेकरून परिस्थितीचा चुकीचा अर्थ लावला गेल्यामुळे कोणतीही अनुचित घटना घडू नये. या कराराच्या कलम 10 मध्ये म्हटले आहे की: “आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात कार्यरत असताना अपघात टाळण्यासाठी, दुसऱ्या देशाची नौदलाची जहाजे आणि पाणबुड्या एकमेकांपासून तीन नॉटिकल मैलांपेक्षा कमी अंतरावर येणार नाहीत.”

हा करार विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रांजवळ, जसे की नियंत्रण रेषा (एलओसी) किंवा भारत आणि पाकिस्तानची ‘एक्सक्लुझिव्ह इकॉनॉमिक झोन’, येथे कोणत्या प्रकारचे सराव टाळले जातील, यावरही प्रकाश टाकतो.