हवामान बदलाच्या मुद्द्यावर विकसित देशांचा पुढाकार महत्त्वाचा, भारताचे प्रतिपादन

बुधवारी रसुवा येथील चिलिमे येथील गंभीर जलविद्युत बोगद्याच्या ठिकाणी संयुक्त शोध आणि बचाव कार्य हाती घेण्यासाठी भारतातील बोगदा बचाव पथक नेपाळी लष्करासोबत भागीदारी करत आहे.

नवी दिल्ली: नेपाळमधील पुरामुळे 1 हजारहून अधिक लोकांचा मृत्यू आणि 5 हजारहून अधिक लोक बेपत्ता झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर, भारताने शुक्रवारी विकसित राष्ट्रांना उत्सर्जन कमी करण्यात पुढाकार घेण्याचे आणि विकसनशील राष्ट्रांशी तंत्रज्ञान सामायिक करण्याचे आवाहन केले.

“हवामान बदल हे एक सामायिक आव्हान आहे, अशी भूमिका भारताने सातत्याने मांडली आहे. ‘सामायिक पण भिन्न जबाबदाऱ्या’ या तत्त्वावर भारताचा विश्वास आहे. ज्या विकसित देशांमुळे ऐतिहासिकदृष्ट्या हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन झाले आहे, त्यांनीच या आव्हानाचा सामना करण्यासाठी पुढाकार घेतला पाहिजे,” असे परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकृत प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी नियमित पत्रकार परिषदेत सांगितले. जयस्वाल पुढे म्हणाले: “विकसित देशांनी विकसनशील देशांशी तंत्रज्ञान सामायिक करण्यावरही भर दिला पाहिजे.”

नेपाळच्या परराष्ट्राध्यक्षांनी केलेल्या विधानानंतर प्रवक्त्यांची ही प्रतिक्रिया आली आहे. नेपाळमधील अचानक आलेल्या पुरामागे जागतिक तापमानवाढ हे कारण असल्याचे मानले जात असून, त्याबद्दल भारत, अमेरिका आणि चीन यांनी नेपाळला नुकसानभरपाई द्यावी, असे विधान त्यांनी केले होते. नेपाळचे परराष्ट्रमंत्री शिशिर खनाल यांनी शुक्रवारी आपल्या विधानाबाबत स्पष्टीकरण दिले. आपण नुकसानभरपाईची मागणी केली नव्हती, तर जागतिक तापमानवाढीचा या हिमालयीन देशावर होणाऱ्या परिणामांबाबत काठमांडूची भूमिका मांडली होती, असे त्यांनी सांगितले.

पुरामुळे अंदाजे 275 भारतीय अजूनही बेपत्ता आहेत. आतापर्यंत 166 भारतीयांची सुटका करण्यात आली आहे, असे जयस्वाल यांनी नमूद केले. तसेच, चीनच्या बाजूला अडकलेले 1 हजार 907 भारतीय सीमा ओलांडून नेपाळमध्ये आले आहेत आणि आता तिबेट स्वायत्त प्रांतात कोणताही भारतीय अडकलेला नाही, अशी माहितीही त्यांनी दिली. नेपाळमध्ये भारताचे बचावकार्य सुरू आहे. भारताने सात विमानांद्वारे किमान 95 टन मदत साहित्य पाठवले आहे. नेपाळसाठी आणखी मदत साहित्य तयार केले जात आहे. “याव्यतिरिक्त, नेपाळमधील मदतकार्याला सहकार्य करण्यासाठी आम्ही 54 कर्मचारी पाठवले आहेत; यामध्ये बोगद्यातील बचावकार्यासाठी 30 कर्मचारी, 19 फॉरेन्सिक तज्ज्ञ आणि 5 वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे. नेपाळ सरकारच्या सहकार्याने ते प्रत्यक्ष घटनास्थळी कार्यरत आहेत,” असे जयस्वाल यांनी सांगितले.

नेपाळमधील मदतकार्यात काठमांडूला सहकार्य केल्याबद्दल नेपाळचे पंतप्रधान बालेन शाह यांनी भारतासह विविध परदेशी सरकारांच्या प्रयत्नांचे आभार मानले.