नवी दिल्ली: भारताने मंगळवारी चीन आणि गेल्यावर्षीच्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’दरम्यान पाकिस्तानला पाठिंबा देणाऱ्या इतर देशांवर जोरदार टीका केली आहे. दहशतवादी पायाभूत सुविधांचे संरक्षण करण्याच्या प्रयत्नांना पाठिंबा दिल्याने त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठेवर परिणाम होईल का, यावर त्यांनी विचार करावा, असे आवाहन भारताने केले आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकृत प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी एका नियमित पत्रकार परिषदेत सांगितले की, “चीनने पाकिस्तानला पाठिंबा दिल्याचे हे अहवाल आम्ही पाहिले आहेत, जे पूर्वी ज्ञात असलेल्या गोष्टींना दुजोरा देतात. ‘ऑपरेशन सिंदूर’ हे पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्यांना दिलेले एक अचूक, लक्ष्यित आणि सुनियोजित प्रत्युत्तर होते. पाकिस्तानमधून आणि त्याच्या सांगण्यावरून कार्यरत असलेल्या राज्य-पुरस्कृत दहशतवादी पायाभूत सुविधा नष्ट करणे, हे त्याचे उद्दिष्ट होते.” ते पुढे म्हणाले, “दहशतवादी पायाभूत सुविधांचे संरक्षण करण्याच्या प्रयत्नांना पाठिंबा दिल्याने त्यांच्या प्रतिष्ठेवर आणि स्थानावर परिणाम होतो की नाही, यावर स्वतःला जबाबदार समजणाऱ्या राष्ट्रांनी विचार करणे आवश्यक आहे.”
प्रवक्त्यांनी आपल्या वक्तव्यात चीनचे थेट नाव घेतले नसले तरी, गेल्या वर्षीच्या 88 तासांच्या संघर्षादरम्यान बीजिंगने पाकिस्तानला मदत पुरवल्याच्या अलीकडील वृत्तांवर विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना त्यांनी हे विधान केले. गेल्या आठवड्यात, ऑपरेशन सिंदूरच्या वर्धापन दिनानिमित्त, ‘एव्हिएशन इंडस्ट्री कॉर्पोरेशन ऑफ चायना’च्या चेंगडू एअरक्राफ्ट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूटमधील अभियंता झांग हेंग यांनी, या ऑपरेशनदरम्यान पाकिस्तानात चिनी कर्मचाऱ्यांच्या उपस्थितीची कबुली दिली. चीनच्या सरकारी वाहिनी ‘सीसीटीव्ही’ला दिलेल्या मुलाखतीत झांग यांनी नमूद केले की, ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान पाकिस्तानी हवाई तळांवर उपस्थित राहणे हे चिनी कर्मचाऱ्यांसाठी एक मानसिक आणि शारीरिक अग्निपरीक्षा होती. पाकिस्तानी लष्करी कारवायांना चिनी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या थेट पाठिंब्याची ही पहिलीच सार्वजनिक पुष्टी होती. झांग आणि उपस्थित असलेले इतर चिनी अभियंते हे सुनिश्चित करणार होते की, विमाने आणि इतर हवाई संरक्षण प्रणाली पूर्ण क्षमतेने कार्यरत राहतील. पाकिस्तानी हवाई दल चीन-निर्मित चेंगडू जे-10 (जे-10 सी) या बहुउद्देशीय लढाऊ विमानांचा वापर करते. ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान चीन आणि पाकिस्तान या चीन-निर्मित उपकरणांच्या कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी प्रयत्न करत असतानाच झांग यांची ही टिप्पणी आली आहे.
पाकिस्तानने 2020 मध्ये 36 जे-10 सी विमानांची मागणी नोंदवली होती, जी 2025 पर्यंत वितरित केली जातील, असे वृत्त आहे. बीजिंग हे इस्लामाबादचे प्रमुख शस्त्र पुरवठादार बनले आहे. लष्कराचे उपप्रमुख, लेफ्टनंट जनरल राहुल सिंग यांनी गेल्यावर्षी ठामपणे सांगितले होते की, भारताला रणांगणावर पाकिस्तानी हवाई दलाचा सामना करावा लागला, ज्याला ‘ऑपरेशन सिंदूर’दरम्यान चीनचा पाठिंबा होता. “पाकिस्तान हे केवळ एक दर्शनी रूप होते. आम्हाला चीनकडून सर्व प्रकारचे शक्य ते सहकार्य मिळत होते,” असे लेफ्टनंट जनरल सिंग यांनी म्हटले होते; अशी बातमी ‘द प्रिंट’ने दिली आहे. चीन आणि पाकिस्तान एकाच वेळी चिनी शस्त्रास्त्रांच्या यशाचा प्रचार करत असतानाच, दुसरीकडे फ्रान्समध्ये निर्मित ‘डसॉल्ट राफेल’ या लढाऊ विमानाबाबत समाजमाध्यमांवरून अपप्रचाराची मोहीम सुरू झाली. भारत आपल्या हवाई दलाचा एक भाग म्हणून ‘राफेल’चा वापर करतो. डसॉल्ट ही कंपनी राफेलच्या विक्रीसाठी, विशेषतः इंडोनेशियासारख्या देशांमध्ये, चीनशी स्पर्धा करत आहे. गेल्या काही वर्षांत इंडोनेशियाने फ्रान्स आणि चीन या दोन्ही देशांत निर्मित विमानांच्या खरेदीसाठी ऑर्डर्स नोंदवल्या आहेत.
‘प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषे’वरील तणावग्रस्त क्षेत्रांतून सैन्य माघारी घेण्याबाबत झालेल्या करारानंतर, ऑक्टोबर 2024 पासून भारत आणि चीन यांच्यातील संबंधांमध्ये सुधारणा झाली आहे. 2020 च्या उन्हाळ्यातील महिन्यांमध्ये, गलवान खोऱ्यात झालेल्या चकमकींनंतर या दोन्ही देशांमधील संबंध अत्यंत खालावले होते. ‘ऑपरेशन सिंदूर’ पार पडल्यानंतर काही महिन्यांनी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे ‘शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन’च्या राष्ट्रप्रमुखांच्या शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी चीनमधील ‘तियानजिन’ शहराच्या दौऱ्यावर गेले होते. त्या वेळी पंतप्रधान मोदी यांनी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याशी द्विपक्षीय चर्चाही केली होती. तसेच, गेल्या ऑगस्ट महिन्यात चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी नवी दिल्लीचा दौरा केला होता आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल व परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांच्याशी बैठका घेतल्या होत्या.
Recent Comments