नवी दिल्ली: गेल्या आठवड्यात नवी दिल्लीत माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांनी घेतलेल्या एका प्रसारमाध्यम कार्यक्रमामुळे निर्माण झालेल्या नवीन तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान सप्टेंबरमधील ब्रिक्स परिषदेला उपस्थित राहण्याची शक्यता कमी आहे. बांगलादेशी वृत्तसंस्था ‘प्रथम आलो’च्या मते, ताज्या घडामोडींनंतर रहमान ब्रिक्स अधिवेशनाला उपस्थित राहण्याची शक्यता जवळपास संपुष्टात आली आहे.
ब्रिक्स ही प्रमुख अर्थव्यवस्थांची एक आंतर-सरकारी संघटना आहे; यात ब्राझील, रशिया, भारत, चीन, दक्षिण आफ्रिका, इजिप्त, इथिओपिया, इंडोनेशिया, इराण आणि संयुक्त अरब अमिराती यांचा समावेश आहे. बांगलादेश याचा सदस्य नाही, परंतु सप्टेंबर 2021 मध्ये ब्रिक्सने स्थापन केलेल्या ‘न्यू डेव्हलपमेंट बँक’मध्ये ते सुरुवातीच्या नवीन (संस्थापक नसलेल्या) सदस्यांपैकी एक म्हणून अधिकृतपणे सामील झाले होते. पंतप्रधान मोदींनी रहमान यांना, ‘बे ऑफ बंगाल इनिशिएटिव्ह फॉर मल्टी-सेक्टरल टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन’चे (बिम्सटेक) विद्यमान अध्यक्ष या नात्याने, 12 आणि 13 सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या कार्यक्रमास उपस्थित राहण्याचे निमंत्रण दिले होते. हे निमंत्रण 14 जुलै रोजी ढाका येथील भारतीय उच्चायुक्तालयामार्फत बांगलादेशच्या परराष्ट्र मंत्रालयाला पाठवलेल्या राजनैतिक पत्राद्वारे कळवण्यात आले होते. हसिना यांच्या भाषणानंतर बांगलादेशचे गृहमंत्री सलाहुद्दीन अहमद यांनी यापूर्वी म्हटले होते की, भारत ‘हसीना कार्ड’ वापरून बांगलादेशशी मैत्रीपूर्ण संबंध ठेवू शकत नाही; या दोन्ही गोष्टी परस्परविरोधी आहेत.
मतभेद दूर करण्यासाठी बांगलादेशातील भारताचे उच्चायुक्त दिनेश त्रिवेदी सोमवारी ढाका येथे पंतप्रधान तारिक रहमान यांची भेट घेणार आहेत. त्रिवेदी यांनी रविवारी एका बंद-द्वार बैठकीत बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री खलीलुर रहमान यांची दुसऱ्यांदा भेट घेतली. त्यानंतर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना त्रिवेदी म्हणाले, “मला वाटते, की जेव्हा दोन नेते भेटतात, तेव्हा अनेक समस्या सुटतात. एकमेकांशी संवाद साधल्याने समस्यांचे निराकरण होते. माझा ठाम विश्वास आहे की दोन्ही देशांचे लोक एकच आहेत. यावर नक्कीच तोडगा निघेल. यात काहीही नकारात्मक नाही. सर्व काही सकारात्मक आहे.” त्यांनी पुढे सांगितले: “आम्हा सर्वांना बांगलादेशच्या पंतप्रधानांबद्दल खूप आदर आहे. मी त्यांची भाषणे अनेकदा ऐकली आहेत. ते जनतेशी जवळीक साधणारे व्यक्तिमत्त्व आहेत. आमचे पंतप्रधानही जनतेशी जवळीक साधणारे नेते आहेत.”
बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांनी गेल्या आठवड्यात नवी दिल्लीतील ‘फॉरेन करस्पॉन्डंट्स क्लब’मध्ये व्हिडिओद्वारे संवाद साधताना भाषण केले होते. त्यात त्यांनी दावा केला होता, की ‘देशातील कायदा आणि सुव्यवस्था पूर्णपणे कोलमडली आहे, अर्थव्यवस्था उद्ध्वस्त झाली आहे आणि डिसेंबरमध्ये मायदेशी परतणे हे बांगलादेशच्या नागरिकांप्रती त्यांचे कर्तव्य असेल’. एका मोजक्या शब्दांतील निवेदनात, बांगलादेश सरकारने त्यांना अशी विधाने करण्याची मुभा दिल्याबद्दल भारतावर टीका केली. सरकारने म्हटले की, ‘हे कृत्य लोकांच्या भावना दुखावणारे आणि बांगलादेश व भारत यांच्यातील सलोख्याच्या द्विपक्षीय संबंधांच्या विकासाला बाधा आणणारे आहे’. “फरारी आणि दोषी ठरलेली नरसंहाराची आरोपी शेख हसीना हिला आज संध्याकाळी नवी दिल्लीत प्रसारमाध्यमांशी थेट संवाद साधण्याची परवानगी देण्यात आली, याचा बांगलादेशने तीव्र निषेध केला आहे. या संवादादरम्यान तिने आणि तिच्या साथीदारांनी बांगलादेश राष्ट्र आणि तिथल्या जनतेविरुद्ध अत्यंत विषारी टीका केली,” असे त्या निवेदनात म्हटले आहे.
या कार्यक्रमापूर्वी, भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले होते की, ‘हसीना यांचा हा दुसरा आभासी (व्हर्च्युअल) संवाद भारतीय सरकारच्या सहभागाशिवाय होत आहे’. “हा संवाद एका खाजगी प्रसारमाध्यम संस्थेद्वारे आयोजित केला जात आहे. यात सरकारचा कोणताही सहभाग नाही. तसेच, या मंचावर व्यक्त केल्या जाणाऱ्या कोणत्याही मतांचे सरकार समर्थन करत नाही,” असे परराष्ट्र मंत्रालयाने गेल्या आठवड्यात सांगितले होते.
Recent Comments