पिनरयी विजयन यांची कन्या वीणा यांच्यावर ईडीचे नवे आरोप

संग्रहित छायाचित्रे: केरळचे माजी मुख्यमंत्री पिनराई विजयन आणि त्यांची कन्या वीणा.

नवी दिल्ली: केरळचे माजी मुख्यमंत्री पिनरयी विजयन यांची कन्या वीणा टी. या 20 कोटी रुपयांच्या निधीचे व्यवस्थापन करत होत्या, जी रक्कम त्यांच्या कायदेशीर आणि घोषित उत्पन्नाच्या स्रोतांच्या तुलनेत खूपच अधिक होती, असा आरोप अंमलबजावणी संचालनालयाने (ईडी) बुधवारी केला. या वर्षी मे महिन्यात त्यांच्या परिसराची झडती घेतली असता, सापडलेल्या हस्तलिखित नोंदींच्या विश्लेषणावर आधारित हे निष्कर्ष काढल्याचे एजन्सीच्या प्रवक्त्याने सांगितले. ही तपासणी केरळमधील ‘कोचीन मिनरल्स अँड रुटाइल लिमिटेड’ (सीएमआरएल) ही खाणकाम कंपनी आणि वीणा यांची मालकी असलेली व सध्या बंद पडलेली सल्लागार संस्था ‘एक्सलोजिक सोल्युशन्स’ यांच्याशी संबंधित मनी-लॉन्ड्रिंग प्रकरणाचा एक भाग आहे.

यापैकी 20 कोटी रुपयांपैकी 3.49 लाख एईडी ही रक्कम दुबईला बेकायदेशीरपणे पाठवण्यात आली होती, जी भारतीय चलनात साधारणपणे 85 लाख रुपये इतकी होते, असेही एजन्सीच्या प्रवक्त्याने सांगितले. मे महिन्यात केरळमधील 10 ठिकाणांवर (ज्यात विजयन आणि वीणा यांच्याशी संबंधित ठिकाणांचा समावेश होता) छापे टाकले असता, वीणा यांच्या निवासस्थानी सापडलेल्या ‘नोटशीट्स’मध्ये (नोंदी असलेल्या कागदपत्रांत) ही माहिती मिळाल्याचा दावा ईडीने केला आहे. वीणा यांच्या कथित नोटशीट्समध्ये ज्या व्यक्तींची नावे किंवा तपशील नमूद होते, त्यांच्यावर एजन्सीने मंगळवारी आणि बुधवारी पुन्हा छापे टाकले.

एजन्सीची ही ‘मनी लाँड्रिंग’ (पैशांची अफरातफर) प्रकरणातील चौकशी ही ‘सिरियस फ्रॉड इन्व्हेस्टिगेशन ऑफिस’ने (एसएफआयओ) सीएमआरएल कंपनीच्या गेल्या 15 वर्षांतील कथित भ्रष्ट व्यवहारांबाबत केलेल्या तपासणीवर आधारित आहे. केरळमधील स्थानिक न्यायालयात दाखल केलेल्या तक्रारीत, एसएफआयओने आरोप केला आहे की, सीएमआरएलने 15 वर्षांच्या कालावधीत 182 कोटी रुपयांचा बनावट रोख खर्च दाखवला आणि या रकमेचा वापर कथितरित्या विविध व्यक्तींना लाच देण्यासाठी केला गेला. या बनावट खर्चांपैकी एक म्हणजे आयटी कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेसच्या (माहिती तंत्रज्ञान सल्लागार सेवा) नावाखाली वीणा यांच्या ‘एक्सलॉजिक सोल्युशन्स प्रायव्हेट लिमिटेड’ या ‘वन-पर्सन कंपनी’ला (एका व्यक्तीच्या मालकीच्या कंपनीला) केलेले 2.78 कोटी रुपयांचे पेमेंट होय. “यापूर्वी, ईडीने 27 मे 2026 रोजी श्रीमती वीणा आणि सीएमआरएलच्या प्रवर्तकांच्या ठिकाणी छापे टाकले होते. या कारवाईदरम्यान, ईडीला वीणा यांनी ठेवलेली काही हस्तलिखित हिशोबाची कागदपत्रे सापडली. या हस्तलिखित नोंदींमध्ये संबंधित व्यक्तींची नावे, हाताळलेली किंवा खर्च केलेली रक्कम आणि दुबईला पाठवलेली रक्कम इत्यादींचा तपशील होता. या हिशोबात ‘एईडी’ तसेच भारतीय रुपयांमधील व्यवहारांचा तपशील समाविष्ट होता,” अशी माहिती एजन्सीच्या प्रवक्त्याने बुधवारी दिली.

“नोंदींनुसार दुबईला पाठवलेली रक्कम सुमारे 3.49 लाख एईडी (जी भारतीय चलनात सुमारे 85 लाख रुपयांच्या बरोबरीची आहे) इतकी आहे. भारतीय रुपयांमधील व्यवहारांचा हिशोब सुमारे 20.5 कोटी रुपयांचा आहे. ईडीने ही हस्तलिखित कागदपत्रे जप्त केली आहेत,” असेही प्रवक्त्याने सांगितले. ईडीने स्पष्ट केले की, या नोंदींमध्ये नमूद केलेली रक्कम सीएमआरएलकडून कथितरित्या स्वीकारलेल्या लाचव्यतिरिक्त होती आणि या निष्कर्षांच्या आधारे कायदेशीर कारवाई केली जाईल. तसेच, हवाला मार्गाने पैसे हस्तांतरित केल्याचे पुरावे सापडल्याचा दावाही एजन्सीने केला आहे.

एजन्सीने कथितरित्या काही डिजिटल साधनेही जप्त केली, ज्यामध्ये त्यांच्या सिम कार्डचा तपशील होता; एजन्सीच्या दाव्यानुसार, हे सिम कार्ड दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावाने जारी करण्यात आले होते आणि वाय-फाय राउटरमध्ये वापरले जात होते. “इंटरनेट-आधारित कॉल्सद्वारे संवाद साधण्यासाठी हे सिम कार्ड आणि वाय-फाय राउटर दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावाने मिळवले असावेत, असा संशय आहे,” असे एजन्सीच्या प्रवक्त्याने सांगितले. ‘द प्रिंट’ने सीपीआय(एम) नेते आणि वीणा यांचे पती पी.ए. मोहम्मद रियास यांच्याशी फोन आणि व्हॉट्सॲप संदेशाद्वारे संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. त्यांची प्रतिक्रिया प्राप्त होताच हा अहवाल अद्ययावत केला जाईल.