एन. रंगसामी पुदुच्चेरीचे मुख्यमंत्री होणार, एनडीएची बहुमताच्या दिशेने वाटचाल

पुदुच्चेरीचे मुख्यमंत्री एन. रंगसामी यांच्यासोबत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा छायाचित्र (फाइल फोटो).

पुदुच्चेरी: एन. रंगास्वामी हे पुदुच्चेरीच्या राजकारणातील एक शांत आणि स्थिर व्यक्तिमत्त्व म्हणून उठून दिसतात. त्यांनी थट्टनचावडी मतदारसंघातून 4 हजार 441 मतांच्या फरकाने विजय मिळवला असून, स्वतःसाठी ऐतिहासिक असा पाचवा कार्यकाळ सुनिश्चित केला आहे. भारतीय निवडणूक आयोगाने आज दुपारी 12.45 वाजेपर्यंत जाहीर केलेल्या निकालांनुसार, मुख्यमंत्री रंगास्वामी यांना 10 हजार 24 मते मिळाली आहेत; तर त्यांचे निकटचे प्रतिस्पर्धी, ‘नेयम मक्कल कझगम’चे ई. विनयगम यांना 5 हजार 583 मते मिळाली आहेत.

एकंदरीत पाहता, 30 सदस्यांच्या विधानसभेत, राज्यातील ‘एनडीए’ आघाडीने 12 जागांवर विजय मिळवला आहे किंवा ते आघाडीवर आहेत. बहुमताचा आकडा (मॅजिक फिगर) 16 इतका आहे. राज्यातील ‘एनडीए’ आघाडीचे नेतृत्व रंगास्वामी यांच्या ‘ऑल इंडिया एन.आर. काँग्रेस’ पक्षाकडे असून, भाजप आणि अण्णाद्रमुक हे या आघाडीतील इतर भागीदार पक्ष आहेत. 75 वर्षीय रंगास्वामी यांना पुन्हा सत्तेवर आणण्यात त्यांच्या ‘व्यावहारिक प्रशासना’ची, ‘कल्याणकारी योजनां’ची आणि एक ‘सहज उपलब्ध होणारे राजकारणी’ म्हणून असलेल्या त्यांच्या प्रतिमेची भूमिका प्रामुख्याने महत्त्वाची ठरली आहे. तथापि, आगामी काळात आघाडीतील अंतर्गत कलह आणि मतभेद हाताळण्याचे आव्हान त्यांच्यासमोर उभे राहणार आहे. रंगास्वामी यांनी ‘टॅगोर आर्ट्स कॉलेज’मधून वाणिज्य शाखेची पदवी आणि ‘डॉ. आंबेडकर शासकीय विधी महाविद्यालया’तून कायद्याची पदवी प्राप्त केली आहे. त्यांनी काही काळ वकील म्हणून काम केले, तसेच एका मंत्र्यांचे सहाय्यक म्हणूनही जबाबदारी सांभाळली.

त्यांनी ‘भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस’ पक्षाच्या माध्यमातून राजकारणात प्रवेश केला. 1990 च्या दशकात त्यांनी आपले पहिले मोठे राजकीय विजय नोंदवले आणि 2001 साली ते पहिल्यांदा राज्याचे मुख्यमंत्री बनले. आपल्या पहिल्या कार्यकाळात त्यांनी ‘शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय’, ‘महिला व बाल रुग्णालय’, कराईकल येथील ‘नेत्र रुग्णालय’ यांसारख्या संस्थांच्या उभारणीवर, तसेच संपूर्ण प्रदेशातील दळणवळण सुधारणाऱ्या महत्त्वाच्या पुलांच्या बांधकामावर विशेष लक्ष केंद्रित केले. 2006 साली ते पुन्हा एकदा मुख्यमंत्री बनले. तथापि, काँग्रेस पक्षातील अंतर्गत कलहामुळे 2008 साली त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आणि फेब्रुवारी 2011 मध्ये ‘ऑल इंडिया एन.आर. काँग्रेस’ या आपल्या नवीन पक्षाची स्थापना केली. त्यांच्या या नवीन पक्षाने आपल्या मित्रपक्षांच्या साथीने निवडणुकीत दणदणीत विजय मिळवला आणि रंगास्वामी यांनी पुन्हा एकदा मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली. ते 2021 मध्ये भाजपसोबत एनडीए आघाडीत सामील झाले. त्यांच्या सरकारने अनेक प्रमुख कल्याणकारी उपक्रम सुरू केले, ज्यात ‘पेरुंथलैवर कामराजर गृहनिर्माण योजने’चा समावेश होता. या योजनेमुळे अनुदानाच्या मदतीने असंख्य कुटुंबांना झोपड्यांमधून पक्क्या घरांमध्ये स्थलांतरित होण्यास मदत झाली.

‘राजीव गांधी नाश्ता योजना’ देखील तरुणांमध्ये लोकप्रिय ठरली, तर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांतील गरजू विद्यार्थ्यांसाठी शुल्क परतावा, मोफत पाठ्यपुस्तके आणि लॅपटॉपच्या माध्यमातून दिलेल्या शैक्षणिक मदतीचेही जनतेने कौतुक केले. कल्याणकारी कार्यांव्यतिरिक्त, पायाभूत सुविधा प्रकल्प आणि झोपडपट्टी पुनर्वसन प्रयत्नांमुळे पुदुचेरीच्या लोकांमध्ये त्यांची लोकप्रियता आणखी वाढली. वन्नियार समाजाचे असल्याने, त्यांनी सर्व स्तरांतील लोकांना सामावून घेणाऱ्या धोरणांद्वारे एक व्यापक पाया तयार केला आहे, तसेच आपल्या समाजाचाही पाठिंबा मिळवला आहे. एनडीएतील अंतर्गत संघर्ष नियंत्रणात आणणे हे रंगस्वामी यांच्या पाचव्या कार्यकाळातील पहिल्या आव्हानांपैकी एक असेल. मावळत्या एनडीए मंत्रिमंडळात, भाजपने आपल्या प्रतिनिधित्वाच्या पातळीवर नाराजी व्यक्त केली होती, कारण केंद्रातील सत्ताधारी आघाडीचा भाग असूनही, पक्षाचे नेते आणि आमदारांना मर्यादित मंत्रीपदे आणि महत्त्वाच्या निर्णयप्रक्रियेत अपुरा प्रभाव देण्यात आल्याचे त्यांना वाटत होते. नवीन कार्यकाळात खातेवाटप करणे रंगस्वामींसाठी आव्हानात्मक असेल, कारण काही भाजप सदस्यांनी महत्त्वाची खाती आणि सरकारमध्ये अधिक सहभागाची मागणी केली आहे. एनआर काँग्रेस सँटियागो मार्टिन यांच्या नव्याने स्थापन झालेल्या लच्छिया जननायगा कत्ची (एलजेके) पक्षाला सामावून घेण्यास उत्सुक नव्हती.

रंगास्वामी आणि त्यांच्या पक्षाला लॉटरी व्यवसायाशी संबंधित असलेल्या आणि चौकशी व धाडींना सामोरे गेलेल्या गटाशी संबंध ठेवल्यामुळे निर्माण झालेल्या प्रतिमेची चिंता होती. या नवीन पक्षाला आघाडीत सामील करून घेतल्यास आघाडीतील स्वतःचा जागावाटप आणि राजकीय वर्चस्व कमी होईल, अशीही पक्षाला चिंता आहे. नवीन संसाधने आणि नवीन चेहऱ्यांच्या समावेशाने एनडीएचा विस्तार करण्यात भाजपला महत्त्व वाटत असले तरी, एआयएनआरसी यासाठी तयार नव्हती आणि भाजपच्या केंद्रीय नेतृत्वाने बरीच मनधरणी केल्यानंतरच ती सहमत झाली. आता, मंत्रिमंडळ स्थापनेच्या वेळी त्यांच्या समतोल साधण्याच्या कौशल्याची कसोटी लागणार आहे. शिवाय, आपल्या सरकारच्या सार्वजनिक प्रतिमेला धक्का न लावता किंवा आपल्या मूळ समर्थकांना दुरावल्याशिवाय एलजेकेच्या अपेक्षांचे व्यवस्थापन करणे हेदेखील महत्त्वाचे आहे.