विश्व हिंदू परिषदेकडून कॉर्पोरेट विश्वातील महिलांच्या सुरक्षेची मागणी

प्रातिनिधिक छायाचित्र.

नवी दिल्ली: नाशिक येथील ‘टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस’ (टीसीएस) मध्ये घडलेल्या लैंगिक छळ आणि धार्मिक सक्तीच्या प्रकरणावरून निर्माण झालेल्या वादादरम्यान ‘राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघा’ची संलग्न संस्था असलेल्या ‘विश्व हिंदू परिषदे’ने देशातील प्रमुख व्यापार आणि उद्योग संघटनांना एक पत्र लिहिले आहे. या पत्राद्वारे त्यांनी कॉर्पोरेट क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या महिलांच्या सुरक्षेची सुनिश्चिती करण्याची मागणी केली आहे.

संस्थेचे सरचिटणीस बजरंग बागडा यांनी ‘फिक्की’ (एफआयसीसीआय), ‘सीआयआय’, ‘असोचॅम’ ‘आयसीसी’, ‘बीसीसीआय’,’पीएचडीसीसीआय’ आणि ‘नॅसकॉम’ यांसारख्या विविध संघटनांना पत्र लिहिले आहे. नाशिकमध्ये नुकत्याच घडल्याचा आरोप असलेल्या घटनेचा संदर्भ देत, त्यांनी या संघटनांना महिलांच्या सुरक्षेच्या मुद्द्यावर तातडीने आणि योग्य ती पावले उचलण्याची विनंती केली आहे. याप्रकरणी स्थापन करण्यात आलेल्या ‘विशेष तपास पथका’द्वारे (एसआयटी) सध्या नऊ प्रकरणांचा तपास सुरू आहे. टीसीएसच्या नाशिक युनिटमधील महिला कर्मचाऱ्यांचे कथित शोषण, बळजबरीने धर्मांतर करण्याचा प्रयत्न, धार्मिक भावना दुखावणे, विनयभंग आणि मानसिक छळ यांसारख्या आरोपांखाली ही प्रकरणे दाखल करण्यात आली आहेत. बागडा यांनी म्हटले की, “भारतातील प्रमुख व्यापार आणि उद्योग संघटनांनी कामाच्या ठिकाणी महिलांच्या सुरक्षेसारख्या अत्यंत संवेदनशील मुद्द्यांकडे गांभीर्याने लक्ष दिले पाहिजे आणि त्यादृष्टीने योग्य ती पावले उचलली पाहिजेत. ते पुढे म्हणाले, “या प्रकरणामुळे कामाच्या ठिकाणी महिलांची सुरक्षा आणि देशातील सामाजिक सलोखा टिकवून ठेवण्याबाबत लोकांचा कॉर्पोरेट क्षेत्रावरील सामाजिक विश्वास हादरला आहे.”

यापूर्वीही, महाराष्ट्रातील टीसीएस कार्यालयात लैंगिक छळ आणि बळजबरीने धर्मांतराचे कथित प्रकार घडल्याचा निषेध करत ‘विहिंप’ने देशभरात निदर्शने केली होती. बागडा यांनी या आरोपांचे वर्णन करताना म्हटले की, “ही केवळ काही मोजक्या अतिरेकी व्यक्तींनी केलेले गुन्हे नाहीत, तर अत्यंत बारकाईने नियोजन करून, त्यासाठी निधी उभारून आणि व्यावसायिक पद्धतीने रचलेले सामूहिक कट आहेत. टीसीएस नाशिक प्रकरणातून समोर येत असलेले प्राथमिक पुरावे हे संशय निर्माण करतात की, या आरोपी कर्मचाऱ्यांचे अतिरेकी आणि दहशतवाद्यांशी साटेलोटे असू शकते; तसेच यामध्ये परदेशी निधीचाही सहभाग असण्याची शक्यता आहे. इतर प्रकरणांचा तपास अद्याप योग्य रीतीने होणे बाकी आहे.

आपल्या पत्रात, बागडा यांनी उद्योग संघटनांना अशीही विनंती केली आहे की, “त्यांनी आपल्या सदस्य कंपन्यांना/संस्थांना असा सल्ला द्यावा की, एखाद्या विशिष्ट धार्मिक समुदायाशी संबंधित उमेदवारांची भरती किंवा नियुक्ती करताना त्यांनी अत्यंत सावधगिरी बाळगावी.” विश्व हिंदू परिषदेचे राष्ट्रीय प्रवक्ते विनोद बन्सल म्हणाले, “त्यांनी एक पत्र लिहून विविध संस्था आणि कॉर्पोरेट जगताला महिलांसाठी कामाच्या ठिकाणी सुरक्षित वातावरण निर्माण करण्याची विनंती केली आहे. त्यांनी असा इशाराही दिला आहे की, जर कॉर्पोरेट जगताच्या धोरणांमध्ये आणि त्यांच्या अंमलबजावणीमध्ये त्रुटी आढळल्या आणि त्या सुधारण्यासाठी योग्य पावले उचलली गेली नाहीत, तर व्हीएचपीला उपलब्ध असलेल्या सर्व घटनात्मक मार्गांचा अवलंब करणे भाग पडेल. अशा प्रकरणांमध्ये सुधारणात्मक पावले उचलली गेली आहेत की नाही, हे पाहण्यासाठी व्हीएचपी पूर्णपणे निष्पक्ष राहून बारकाईने लक्ष ठेवेल.”

याव्यतिरिक्त, बागडा म्हणाले की, “टीसीएसमध्ये घडलेल्या त्या ‘निंदनीय घटने’चा संदर्भ घेऊन, कॉर्पोरेट जगतातील सर्व कंपन्यांनी आपल्या भरती प्रक्रियेचा, विशेषतः कर्मचारी विभागात, गंभीरपणे आढावा घ्यावा आणि त्वरित सुधारणात्मक पावले उचलावीत, अशी विश्व हिंदू परिषदेची इच्छा आहे.” धर्मांतराच्या कथित कटाबाबत ते म्हणाले, “एका विशिष्ट धार्मिक समुदायाशी संबंधित काही पुरुष कर्मचाऱ्यांनी ‘शिकारी’ची भूमिका बजावत, केवळ दुसऱ्या समुदायातील महिला कर्मचाऱ्यांनाच नव्हे, तर पुरुष कर्मचाऱ्यांनाही लक्ष्य केले.” बागडा पुढे म्हणाले: “तपासातून असे उघड झाले आहे की, टीसीएसच्या कर्मचारी अधिकाऱ्यांनी या गुन्ह्यांमध्ये सहभागी असलेल्या टोळ्यांना आश्रय दिला. हे शोषण केवळ छळापुरते मर्यादित नव्हते; तर त्यात बळजबरीने गोमांस खायला घालणे, बलात्कार, ब्लॅकमेल करणे आणि अंतिमतः धर्मांतर करण्यास भाग पाडणे यांचाही समावेश होता.” पीडित महिला कर्मचाऱ्यांच्या तक्रारींकडे कथितरित्या दुर्लक्ष केल्याबद्दल विहिंपने ‘टीसीएस’वर तीव्र शब्दांत टीकाही केली.

“त्यांच्या तक्रारींची दखल क्वचितच गांभीर्याने आणि योग्य पद्धतीने घेतली गेली. सुरक्षित कामाचे ठिकाण उपलब्ध करून देण्याची आपली जबाबदारी पार पाडण्यात टीसीएसचे वरिष्ठ व्यवस्थापन पूर्णपणे अपयशी ठरले. आपल्या घोर निष्काळजीपणा आणि गैरव्यवस्थापनामुळे, व्यवस्थापन या गुन्ह्यांमध्ये एक ‘मूक भागीदार’ बनले. कामाच्या ठिकाणी महिला कर्मचाऱ्यांच्या लैंगिक छळाला प्रतिबंध करण्याशी संबंधित कायदेशीर तरतुदींचे मोठ्या प्रमाणावर उल्लंघन करण्यात आले,” असा आरोप त्यांनी केला.

बन्सल म्हणाले, “विहिंपच्या सरचिटणीसांनी असे म्हटले आहे की, महिला कर्मचाऱ्यांचे शोषण रोखण्यासाठी भरतीपासून ते प्रत्यक्ष नियुक्तीपर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेवर सतत देखरेख ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. केवळ आर्थिक लाभ मिळवण्याच्या शर्यतीत जर कॉर्पोरेट जगताने कोणताही हलगर्जीपणा किंवा निष्काळजीपणाचा दृष्टिकोन कायम ठेवला, तर ते केवळ समाजाच्या आणि राष्ट्राच्या हिताच्याच नव्हे, तर त्यांच्या स्वतःच्या दीर्घकालीन हिताच्याही विरोधात ठरेल. यामुळे त्यांच्यावरील समाजाचा विश्वास आणि श्रद्धा निश्चितपणे डगमगेल.”