राष्ट्रहिताच्या दृष्टीतून

ओव्हल ऑफिसचे ते चित्र युगानुयुगे भू-राजकीय दृष्टिकोनातून भारतीयांनी पाहिले पाहिजे. पुतिन याला आपला विजय मानत आहेत. युरोपीय देशांनी मोठ्या पाश्चात्य युतीला वाचवण्यासाठी ट्रम्प यांच्याशी त्यांच्या अटींवर तडजोड करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आता भारतासाठी यात काय धडा लपलेला आहे ते पाहूया.

अलीकडेच, मे महिन्यात 87 तास चाललेल्या युद्धात आयएएफ (भारतीय हवाईदल) आणि पीएएफ (पाकिस्तानी हवाईदल) दोघांनीही अधिकृतपणे एकमेकांचे विमान पाडल्याचा दावा केला आहे. तेव्हा मोठा प्रश्न असा उरतो, की अशा संख्यांना खरोखरच काही अर्थ आहे का?

सारांश तोच, पण शैली पूर्णपणे वेगळी. यालाच आपण 'ट्रम्पलोमसी' असं म्हणू शकतो. पण यामागचे मोठे उद्दिष्ट म्हणजे अमेरिकन वर्चस्वाची त्यांची कल्पना.

भाजपकडे घराणेशाहीचा वारसा नाही, किमान वरिष्ठ पातळीवर तरी नाही. तुम्ही हे वाजपेयी-अडवाणी युगापासून पडताळून पाहू शकता.

कच्छ हे पाकिस्तानसोबतचे आपले सर्वात महत्त्वाचे, पण विस्मरणात गेलेले युद्ध आहे. त्यातून शिकून पुढील सहा महिने, दोन वर्षे आणि पाच वर्षांसाठी योजना तयार करण्याची गरज आहे.

जोहरान ममदानी हे केवळ न्यूयॉर्क शहर किंवा अमेरिकन राजकारणातच नव्हे, तर भारतीय राजकारणातही चर्चेचा विषय ठरणार आहेत, असे चित्र आहे. ते बातम्यांमध्ये असतील असे म्हणण्याऐवजी, आजच्या डिजिटल युगाला आणि त्याच्या लोकसंख्येला अनुकूल असलेल्या भाषेचा वापर करून, ते काही काळ तरी सर्वाधिक 'गुगल सर्च' होणारे नाव असेल, असे आपण म्हणू शकतो.

चीन आणि पाकिस्तानच्या मजबूत सामरिक संगनमताचा सामना करण्यासाठी भारताने तयार असले पाहिजे. आदर्श परिस्थिती म्हणजे त्यांच्याशी एक-एक करून सामना करणे.

भारताला ही तुलना आवडत नाही. भारत हा स्वयंपूर्ण आणि एकमेवाद्वितीय आहे, व त्याची तुलना पाकिस्तानशी होणे हे त्याच्यासाठी अपमानास्पद आहे. 

आत्ता आपण जे पाहत आहोत, ती दोन आघाड्यांवरच्या युद्धाची सुरुवातीची चाल आहे. तुम्ही त्याला 'ट्रेलर' म्हणू शकता. या चातुर्य, संयम आणि लष्करी सामर्थ्याच्या आधारे लढलेल्या दीर्घ युद्धाच्या पहिल्या चाली आहेत.

मुनीर यांनी इम्रानना तुरुंगात ठेवले आहे, कठपुतळी संसदेद्वारे त्यांचा कार्यकाळ वाढवला आहे, पण त्यांनी कितीही छाती ठोकली तरी, पाचव्या ताऱ्याची चमक प्रत्यक्ष वास्तवावर पडणार नाही. म्हणूनच, आता ते दुरुस्तीसाठी काहीतरी करू इच्छितात.

भारताची 'सॉफ्ट पॉवर' हेच त्याचे कठोर वास्तव आहे. शीतयुद्धानंतरच्या कोणत्याही क्षणापेक्षा भारत जगात चांगल्या स्थितीत आहे. जागतिक मत आपल्यासाठी महत्त्वाचे आहे की नाही, हे आपण ठरवायचे आहे. जर तसे असेल तर आपण त्यांच्या माध्यमांशी, थिंक टँकशी, नागरी समाजाशी संवाद साधला पाहिजे.

आपण पाकिस्तानच्या तुलनेत प्रतिबंध साध्य केला आहे का? पहलगाम हल्ल्याने स्पष्टपणे दाखवून दिले की आपल्याकडे त्याची कमतरता आहे. चकमकींनंतर वेळ आली तेव्हा आपण ते साध्य केले का?